خبرگزاری راسک: از پایان جنگ جهانی دوم تاکنون، ایالات متحده بارها از یک الگوی ثابت برای پیشبرد منافع سیاسی، نظامی و اقتصادی خود در برابر کشورهای مختلف استفاده کرده است. این الگو معمولاً با انزوای رسانهای کشور هدف، مخدوشسازی چهره رهبرانش و حمله به آنها بهبهانه دفاع از ارزشها و امنیت آغاز میشود. اکنون در اوایل سال ۲۰۲۶، این الگوی تکراری در شکل بیسابقهای علیه ونزوئلا به اجرا درآمد.
در سوم جنوری ۲۰۲۶، ایالات متحده عملیاتی نظامی گسترده با نام «رزولوشن مطلق» (Operation Absolute Resolve) علیه ونزوئلا انجام داد که طی آن نیکولاس مادورو، رئیسجمهور این کشور، و همسرش سیلیا فلورس، توسط نیروهای ویژه آمریکا بازداشت و به خاک ایالات متحده منتقل شدند. این اقدام که شامل بمباران اهداف نظامی و حمله هوایی و زمینی به کاراکاس بود، بهطور مستقیم حاکمیت یک کشور مستقل را نقض کرد و با انتقادهای گسترده جامعه جهانی همراه شد.
طبق گزارشها، بیش از ۱۵۰ هواپیمای نظامی آمریکا در این عملیات مشارکت داشتند و نیروهای ویژه از هلیکوپتر و تجهیزات پیشرفته برای دسترسی به محل اقامت مادورو استفاده کردند. پس از بازداشت، مادورو و همسرش با انتقال به یک ناو هواپیمابر و سپس پرواز به ایالت نیویورک، در دادگاه فدرال آمریکا با اتهامات «نارکوتریوریسم» و تبانی در قاچاق کوکائین روبهرو شدهاند.
اقدام آمریکا با واکنشهای متفاوتی در عرصه بینالمللی روبهرو شده است. آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، این عملیات را بهعنوان ایجاد «سابقهای خطرناک» در تفسیر قوانین بینالمللی توصیف کرده و تأکید کرده که چنین عملیاتی بدون مجوز شورای امنیت، نقض صریح حقوق بینالملل و حاکمیت ملی کشورها است. همچنین کارشناسان حقوق بینالمللی میگویند که بازداشت یک رئیسجمهور در قلمرو کشور خود بدون مجوز رسمی و رضایت دولت آن کشور، برخلاف منشور سازمان ملل است.
در مقابل، دولت آمریکا مدعی شده است که این عملیات برای مقابله با «جرم سازمانیافته و قاچاق مواد مخدر» انجام شده و مادورو را برای پاسخگویی به اتهامات در دادگاههای آمریکایی آورده است. با این حال، بسیاری از نهادها و تحلیلگران سیاسی آن را نمونهای از مداخله مستقیم خارجی در امور داخلی یک کشور مستقل میدانند که میتواند موازنه قدرت در آمریکای لاتین و جهان را بهطور جدی تغییر دهد.
اقدامات آمریکا در ونزوئلا نه تنها بحثهای حقوقی و بینالمللی را برانگیخته، بلکه موجب افزایش تنشها در منطقه شده است. طرفداران رژیم مادورو، این عملیات را «ربودن رهبر قانونی کشور» میدانند و کشورهای همپیمان ونزوئلا، از جمله چین و روسیه، آن را نقض آشکار قوانین بینالمللی و تهدیدی برای صلح و امنیت منطقهای محکوم کردهاند.
در نهایت، این رخداد پرسشهای جدی درباره آینده نظم بینالملل و سیر استراتژیهای قدرتهای بزرگ در استفاده از ابزارهای نظامی فراتر از مرزهای خود مطرح میسازد؛ سوالاتی که پاسخ به آنها میتواند مسیر سیاست جهانی در دهههای آینده را شکل دهد.
