نویسنده: کالین مِین
خبرگزاری راسک: توقیف یک نفتکش با پرچم روسیه توسط نیروهای نظامی ایالات متحده در آبهای اقیانوس اطلس شمالی، به افزایش تنشها میان واشنگتن و مسکو انجامیده است؛ اقدامی که در چارچوب تلاشهای دولت دونالد ترامپ برای تشدید فشار بر ونزوئلا و اعمال یک محاصرهٔ هدفمند نفتی صورت گرفته است.
این نفتکش که «بِلا–۱» نام دارد، بامداد چهارشنبه، ۱۷ جدی، حدود ساعت ۷ صبح به وقت شرق امریکا، در عملیاتی مشترک میان ارتش ایالات متحده و نیروهای نظامی بریتانیا توقیف شد. کشتی در آبهای بینالمللی، میان اسکاتلند و ایسلند، در حال حرکت بود و بنا بر گزارشها، یک زیردریایی روسی آن را اسکورت میکرد.
وزارت ترانسپورت روسیه با انتشار بیانیهای اعلام کرد:
«هیچ کشوری حق ندارد علیه کشتیهایی که بهطور قانونی در حوزهٔ قضایی کشورهای دیگر ثبت شدهاند، از زور استفاده کند.»
در واشنگتن، برخی قانونگذاران نسبت به پیامدهای این اقدام هشدار دادهاند. سناتور ریچارد بلومنتال، عضو دموکرات سنای امریکا، گفت که این توقیف میتواند خطر گسترش تنشها و حتی درگیریهای فراتر از سطح کنونی را در پی داشته باشد.
روسیه در سالهای گذشته از متحدان اصلی حکومت نیکولاس مادورو، رئیسجمهور پیشین ونزوئلا، بهشمار میرفت. هر دو کشور برای دور زدن تحریمهای بینالمللی، به شبکهای موسوم به «ناوگان سایه» متکی بودهاند؛ مجموعهای از نفتکشها که با تغییر پرچم، خاموشکردن سیستمهای ردیابی و روشهای دیگر، انتقال نفت را از کشورهای تحت تحریم ادامه میدهند.
ایالات متحده تعقیب نفتکش «بلا–۱» را از اواسط ماه دسامبر آغاز کرده بود؛ زمانی که کارزار گستردهتری برای متوقفکردن انتقال نفت تحریمشدهٔ ونزوئلا به راه افتاد. مسکو تأیید کرده است که این کشتی در ۲۴ دسامبر، در میانهٔ این تعقیب، رسماً تحت پرچم روسیه ثبت شده است.
تام شَنِن، معاون پیشین وزارت خارجهٔ امریکا در امور سیاسی، این اقدام را نشانهٔ عزم دولت ترامپ برای مقابله با بازار سیاه نفت دانست و هشدار داد که چنین تصمیمهایی میتواند به رویارویی بالقوه با کشورهایی چون روسیه، چین و ایران منجر شود.
به گفتهٔ مقامات امریکایی، در جریان این عملیات از هواپیماهای شناسایی نیروی دریایی و هواپیماهای پشتیبانی نظامی برای حمایت از گارد ساحلی استفاده شده است. کاخ سفید اعلام کرده که خدمهٔ این نفتکش ممکن است در ایالات متحده تحت پیگرد قانونی قرار گیرند و کشتی اکنون تحت اسکورت برای «تعیین تکلیف نهایی» قرار دارد.
در واکنش، وزارت امور خارجهٔ روسیه از امریکا خواسته است با شهروندان روسی حاضر در کشتی «رفتاری انسانی و محترمانه» داشته باشد.
بر اساس گزارش نیویارک تایمز، نفتکش «بلا–۱» حدود دو هفته از رادارهای ردیابی ناپدید شده بود و در دوم جنوری بار دیگر در شمال اقیانوس اطلس ظاهر شد. مسیر حرکت آن میتوانست به بنادر شمالی روسیه در منطقهٔ قطب شمال منتهی شود.
توقیف این کشتی، چهارمین مورد از ضبط نفتکشهای مرتبط با انتقال نفت تحریمشده در ماههای اخیر است. مقامات امریکایی میگویند این اقدامات نهتنها ونزوئلا، بلکه منابع مالی روسیه در ارتباط با جنگ اوکراین را نیز تحت فشار قرار خواهد داد.
در این میان، نقش بریتانیا در این عملیات، تفاوتی آشکار با اقدامات یکجانبهٔ امریکا در منطقهٔ کارائیب داشته است. وزیر دفاع بریتانیا اعلام کرد که لندن این عملیات را در چارچوب تلاشهای جهانی برای مقابله با نقض تحریمها حمایت کرده و آن را نمونهای از همکاری نزدیک دفاعی با ایالات متحده دانست.
