خبرگزاری راسک: در گفتوگویی اختصاصی با ساندی گاردین، محمد خراسانی، سخنگوی تحریک طالبان پاکستان (تیتیپی)، پس از نشست خبری اخیر سخنگوی ارتش پاکستان در اسلامآباد، اتهامهای واردشده از سوی ارتش پاکستان درباره نقشآفرینی خارجی از جمله افغانستان و هند در حمایت از این گروه را رد کرد. این موضعگیری در حالی مطرح میشود که سوابق مستندِ خشونت سازمانیافته و کارنامهی حملات تیتیپی، همواره محل مناقشهی جدی نهادهای امنیتی و حقوق بشری بوده است.
خراسانی با تأکید بر اینکه رهبری و ساختار عملیاتی تیتیپی «کاملاً در داخل پاکستان» مستقر است، هرگونه پشتیبانی خارجی را انکار کرد. این ادعا در تقابل با گزارشهای رسمی ارتش پاکستان و ارزیابیهای مستقل قرار دارد که از شبکههای فرامرزی، پناهگاهها و مسیرهای تدارکاتی سخن میگویند. منتقدان میگویند انکار کلی، پاسخگوی پرسشهای انباشته درباره الگوهای حملات و تحرکات منطقهای نیست.
سخنگوی تیتیپی مدعی شد تأمین مالی و تسلیحاتی این گروه «بدون حمایت خارجی» و از طریق بازار سیاه داخلی انجام میشود. با این حال، تحلیلگران امنیتی تأکید دارند چنین توضیحی، زنجیرههای پیچیده تأمین، دسترسی به تسلیحات و تداوم عملیات را بهطور قانعکننده توضیح نمیدهد و مسئولیت ساختاری خشونت را کمرنگ میسازد.
خراسانی ادعا کرد تیتیپی بهطور مطلق غیرنظامیان را هدف نمیگیرد و «سطح آسیب به غیرنظامیان صفر» است.
این ادعا با مستندات متعدد از حملات مرگبار در مناطق شهری و روستایی که به کشته و زخمی شدن شهروندان انجامیده در تعارض قرار دارد. نهادهای حقوق بشری بارها تأکید کردهاند که ادعاهای انضباط داخلی، جایگزین پاسخگویی مستقل و شفاف نیست.
در پاسخ به اتهامها درباره هدف قرار دادن پروژههای مرتبط با چین، سخنگوی تیتیپی گفت «اهداف نظامی» مدنظر است. با این حال، سابقه تهدید و حمله به پروژههای زیربنایی و سرمایهگذاری خارجی، نگرانیها درباره امنیت غیرنظامیان و پیامدهای اقتصادی را تشدید کرده و ادعای تفکیک دقیق اهداف را زیر سؤال برده است.
خراسانی از ایجاد نظام قضایی سهمرحلهای و سازوکارهای انضباطی در مناطق نفوذ سخن گفت. منتقدان یادآور میشوند که دادگاههای موازیِ مسلحانه، فاقد معیارهای دادرسی عادلانه، نظارت مستقل و تضمین حقوق متهماناند و اغلب به تثبیت ترس و سرکوب میانجامند.
او رابطه با طالبان افغانستان را «ایدئولوژیک، عملی و تاریخی» توصیف کرد، هرچند بر استقلال تیتیپی تأکید داشت. کارشناسان منطقهای میگویند همین پیوندها فارغ از ادعاهای استقلال بر پویایی خشونت و بیثباتی اثرگذار بوده و مسئولیتگریزی را تسهیل میکند.
سخنگوی تیتیپی علت جذب نیرو را «بیعدالتی و سرکوب» عنوان کرد. تحلیلگران اما هشدار میدهند که گروههای مسلح با مصادره نارضایتیهای واقعی، آنها را به چرخه خشونت بدل میکنند؛ چرخهای که در نهایت بیشترین هزینهاش بر دوش غیرنظامیان میافتد.
خراسانی «پیروزی» را مفهومی تدریجی دانست که میتواند شامل کنترل قلمرو، تغییر نظام حکمرانی یا تداوم نبرد مسلحانه باشد. منتقدان میگویند این تعریف سیال، خشونت بیپایان را عادیسازی میکند و چشمانداز صلح پایدار را دورتر میسازد.
تیتیپی هرگونه دستورکار فراملی را رد کرد. با این حال، تجربه منطقهای نشان میدهد که همپوشانیهای ایدئولوژیک و شبکهای میتواند پیامدهای فراتر از مرزها داشته باشد موضوعی که نگرانی دولتها و نهادهای بینالمللی را همچنان زنده نگه میدارد.
گفتوگوی منتشرشده در ساندی گاردین تصویری از روایت رسمی طالبان پاکستان ارائه میدهد؛ روایتی که با پرسشهای جدی درباره شواهد میدانی، پاسخگویی حقوقی و پیامدهای انسانیِ خشونت سازمانیافته مواجه است. انکار حمایت خارجی و هدفگیری غیرنظامیان، بدون راستیآزمایی مستقل، نهتنها ابهامها را رفع نمیکند، بلکه ضرورت نظارت بینالمللی و پاسخگویی شفاف را برجستهتر میسازد.
