خبرگزاری راسک: روزنامهی نیویورکتایمز در گزارشی میدانی که ۴ فبروری ۲۰۲۶، منتشر شده، از تعمیق یکی از وخیمترین بحرانهای انسانی جهان در افغانستان خبر میدهد؛ بحرانی که پس از قطع ناگهانی کمکهای خارجی امریکا، با مدیریت ناکارآمد و مداخلهگرایانهی طالبان، به مرحلهی فاجعه رسیده است.
بر اساس این گزارش، پس از آنکه دولت ایالات متحده در دورهی ریاستجمهوری دونالد ترامپ، کمکهای خارجی به افغانستان را بهطور گسترده کاهش داد، سطح سوءتغذیهی کودکان به بالاترین حد در ۲۵ سال گذشته رسیده است. همزمان، دو زلزلهی مرگبار هزاران قربانی گرفته و بازگشت اجباری ۲.۸ میلیون افغانستانی از کشورهای همسایه، فشار بر ساختارهای ازهمپاشیدهی کشور را چند برابر کرده است؛ ساختارهایی که طالبان نهتنها توان احیای آنها را ندارند، بلکه با سیاستهای سرکوبگرانه خود، عملاً مسیر کمکرسانی را نیز مسدود کردهاند.
نیویورکتایمز گزارش میدهد که تا پیش از تسلط طالبان، امریکا سالانه نزدیک به یک میلیارد دالر به افغانستان کمک میکرد؛ رقمی که بیش از یکسوم کل کمکهای بینالمللی به این کشور را تشکیل میداد. اما با انحلال آژانس توسعهی بینالمللی امریکا (USAID)، این منابع تقریباً به صفر رسیدهاند.
این کمکها پیشتر برای پاکسازی مینها، حمایت از کشاورزی، تأمین غذا و حفظ جان میلیونها نفر حیاتی بود. اکنون، طبق آمار برنامهی جهانی غذا (WFP)، چهار میلیون کودک افغانستانی در معرض مرگ بر اثر سوءتغذیه قرار دارند؛ آماری که عمق فاجعه را در کشوری تحت حاکمیت طالبان عریان میسازد.
به گفتهی شرین ابراهیم، رئیس پیشین دفتر افغانستان کمیتهی بینالمللی نجات، «خروج امریکا وضعیت بد را به مراتب وخیمتر کرد؛ اما طالبان با ایجاد فضای ترس، محدودسازی زنان و دخالت در توزیع کمکها، این بحران را به فاجعهی ساختاری بدل کردهاند.»
در نتیجهی قطع کمکها، نزدیک به ۴۵۰ مرکز صحی در افغانستان تعطیل شدهاند. یکی از این مراکز در روستای نالج، استان دایکندی، برای ۸۵۰ خانواده حیاتی بود. پس از بستهشدن آن، زنی بهنام ملیکه غلامی که باردار دوقلو بود، ناچار شد بیش از یک ساعت در جادههای خاکی به نزدیکترین درمانگاه برسد. یکی از نوزادانش مرده به دنیا آمد و دیگری تنها چند ساعت زنده ماند.
این تراژدی، تنها نمونهای از صدها مورد مشابه است که زیر سایهی بیمسئولیتی طالبان رخ میدهد؛ حکومتی که نه توان تأمین خدمات دارد و نه اجازه میدهد نهادهای مستقل بدون مداخلهی امنیتی فعالیت کنند.
طبق دادههای منتشرشده در گزارش نیویورکتایمز، بیش از ۱۷ میلیون افغانستانی حدود ۴۰ درصد جمعیت اکنون با گرسنگی حاد روبهرو هستند. هفت استان کشور در آستانهی قحطی قرار دارند؛ سطحی که سال گذشته هیچیک به آن نرسیده بودند.
در همین حال، مرکز توسعهی جهانی پیشبینی کرده است که افغانستان در سال ۲۰۲۶ پنج درصد از تولید ناخالص ملی خود را از دست خواهد داد؛ ضربهای که پیامدهای آن تا دههها آینده ادامه خواهد داشت.
گزارش نیویورکتایمز با استناد به ادارهی بازرس ویژهی امریکا (سیگار) تأکید میکند که طالبان بهطور سیستماتیک مسیر کمکهای بشردوستانه را به نفع حامیان خود منحرف میکنند و زنان را از کار در سازمانهای بینالمللی منع کردهاند؛ اقدامی که عملاً ظرفیت ارزیابی و توزیع کمکها را فلج کرده است.
سیگار مینویسد:
«طالبان با زور و تهدید، تعیین میکنند که کمکها به کجا برسد، نه بر اساس نیاز، بلکه بر اساس وفاداری سیاسی.»
این گزارش نشان میدهد که بحران کنونی تنها نتیجهی کاهش کمکهای خارجی نیست، بلکه حاصل ترکیب خطرناک قطع حمایت جهانی و حاکمیت یک ساختار ایدئولوژیک سرکوبگر است که نه پاسخگوست و نه توان ادارهی کشور را دارد.
طالبان، با محدودسازی زنان، دخالت در کمکها، حذف نهادهای مدنی و بیتفاوتی در برابر مرگ کودکان، به عامل اصلی تداوم این فاجعه بدل شدهاند؛ فاجعهای که امروز افغانستان را به یکی از غمانگیزترین نقاط جهان تبدیل کرده است
