خبرگزاری راسک: با گذشت بیش از دو هفته از آخرین حضور علنی امامعلی رحمان، رئیسجمهور تاجیکستان، همچنان هیچ تصویر یا برنامه رسمی تازهای از او منتشر نشده است؛ وضعیتی که در فضای سیاسی بهشدت کنترلشده این کشور، امری کمسابقه تلقی میشود و موجی از گمانهزنیها را درباره وضعیت جسمی و آینده قدرت در دوشنبه برانگیخته است.
امامعلی رحمان، که بیش از سه دهه قدرت را در دست دارد و اکنون ۷۳ ساله است، همواره بهصورت روزانه در رسانههای دولتی دیده میشد. ناپدید شدن ناگهانی او از صحنه عمومی، آن هم بدون هیچ توضیح شفاف، در کشوری که ساختار اطلاعرسانی آن بهشدت تحت نظارت دولت قرار دارد، پرسشهای جدی ایجاد کرده است.
آخرین ویدیویی که رئیسجمهور تاجیکستان در آن دیده شده، به ۲۸ جنوری بازمیگردد؛ زمانی که او در نشستی با فرماندهان نهادهای امنیتی کشور حاضر بود. از آن زمان تاکنون، هیچ تصویر رسمی تازهای از او منتشر نشده است.
روز دوشنبه، حسابهای رسمی ریاستجمهوری ویدیویی با عنوانی نمادین منتشر کردند:
«فرزند اگر درست تربیت شود، نام پدر و مادر را جاودانه میکند.»
این پیام، بهجای کاهش تردیدها، نگرانیها درباره وضعیت سلامت رئیسجمهور را تشدید کرد.
روز سهشنبه، «شبکه اول» تلویزیون تاجیکستان پخش مداوم موسیقیهای اندوهگین را آغاز کرد و تصویری از امامعلی رحمان را بر زمینهای سیاه، با عبارت شاعرانه «مردی از تبار خورشید»، روی آنتن برد. این تصاویر در روز چهارشنبه نیز ادامه یافت و بهسرعت در شبکههای اجتماعی بهعنوان نشانهای از یک بحران احتمالی تفسیر شد.
مقامهای دولتی تلاش کردهاند فضای تردید را آرام کنند و اعلام کردهاند که رئیسجمهور «در روزهای آینده» در چند برنامه عمومی شرکت خواهد کرد. با این حال، در تاجیکستان معمولاً برنامه کاری رئیسجمهور از پیش منتشر نمیشود و این توضیح کوتاه، به گمانهزنیها پایان نداده است.
امامعلی رحمان از سال ۱۹۹۲، یعنی پس از جنگ داخلی خونین تاجیکستان، قدرت را در دست دارد. او با القابی چون «پیشوای ملت» و «بنیانگذار صلح و وحدت ملی» معرفی میشود. حامیانش او را عامل ثبات و بازسازی کشور پس از فروپاشی شوروی میدانند؛ اما سازمانهای حقوق بشری، دولت او را به سرکوب گسترده رسانهها، حذف مخالفان و محدود کردن آزادیهای مدنی متهم میکنند.
بر اساس قانون اساسی تاجیکستان، اگر رئیسجمهور به هر دلیل قادر به ادامه وظایفش نباشد از جمله استعفا یا درگذشت رستم رحمان، پسر او و رئیس مجلس ملی، بهطور موقت قدرت را در دست خواهد گرفت. همچنین، انتخابات ریاستجمهوری باید حداکثر ظرف سه ماه برگزار شود.
در شرایطی که سکوت رسمی ادامه دارد، غیبت طولانیمدت رئیسجمهور به یکی از مهمترین آزمونهای سیاسی تاجیکستان در دهههای اخیر تبدیل شده است؛ آزمونی که میتواند آینده قدرت در این کشور آسیای مرکزی را وارد مرحلهای تازه و پرابهام کند.
