خبرگزاری راسک: روزنامه گاردین در گزارشی به قلم آزاده راحه از رسانه رخشانا، از حلقهای پنهانی از زنان جوان در افغانستان خبر میدهد که در شرایط محدودیتهای گسترده بر آموزش و حضور اجتماعی زنان، هر هفته گرد هم میآیند تا درباره آثار ادبی گفتوگو کنند؛ اقدامی که آن را راهی برای حفظ امید و آگاهی میدانند.
این گزارش که امروز پنجشنبه، ۲۹ دلو، در روزنامه بریتانیایی گاردین منتشر شده، روایت پنج زن جوان را بازگو میکند که با وجود محدودیتهای آموزشی اعمالشده پس از بازگشت طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱، یک حلقه مطالعاتی هفتگی تشکیل دادهاند. آنان نام گروه خود را «زنان با کتاب و تخیل» گذاشتهاند و میگویند هدفشان تنها سرگرمی نیست، بلکه فهم بهتر زندگی و جهان پیرامون است.
بر اساس این گزارش، یکی از اعضای گروه به نام پروانه (نام مستعار)، ۲۱ ساله، پس از آنکه از ادامه تحصیل بازماند، تصمیم گرفت ابتکار عمل را به دست بگیرد. او میگوید: «وقتی از رفتن به مدرسه منع شدیم، امیدم را از دست دادم… اما تصمیم گرفتم خودم کاری انجام دهم.» او اکنون از طریق تماس تلفنی در جلسات شرکت میکند و حتی برای دسترسی به اینترنت بهتر، گاه به ارتفاعات اطراف محل زندگیاش میرود تا کتابها را دانلود کند.
کتابهایی که این گروه خواندهاند، طیفی از آثار کلاسیک و معاصر را در بر میگیرد؛ از جمله مزرعه حیوانات اثر جورج اورول، پیرمرد و دریا نوشته ارنست همینگوی، رمان «سمفونی مردگان» و «سالهای آشوب» از عباس معروفی و «چراغها را من خاموش میکنم» از زویا پیرزاد. بسیاری از این آثار به موضوعاتی چون قدرت، سرکوب، انتخاب و ایستادگی در برابر اجبار میپردازند؛ مضامینی که به گفته اعضای گروه، با تجربه روزمره آنان همخوانی دارد.
رمان «سالهای آشوب» درباره زنی به نام نوشآفرین است که در بستر تحولات سیاسی و اجتماعی ایران قرن بیستم، در ازدواجی سرکوبگرانه گرفتار میشود. اعضای گروه میگویند این شخصیت برایشان یادآور زنانی است که با فشارهای خانوادگی، اجتماعی و ساختاری روبهرو هستند.
هماهنگکننده گروه، دریا (نام مستعار)، ۲۵ ساله، دانشجوی سال سوم زبان و ادبیات بود که با بستهشدن دانشگاهها به روی زنان، تحصیلش متوقف شد. او میگوید: «وقتی میخوانم، احساس میکنم وارد جهانی دیگر شدهام… کتابها به زندگیام رنگ دادهاند.»
به گفته صندوق کودکان سازمان ملل متحد (یونیسف)، از زمان اعمال محدودیتهای آموزشی، بیش از دو میلیون دختر و زن در افغانستان از آموزش محروم شدهاند؛ نهادی که نسبت به پیامدهای «فاجعهبار» این روند هشدار داده است.
یکی دیگر از اعضا، مروارید (نام مستعار)، که پیش از اعمال محدودیتها در دانشگاه بلخ در رشته حقوق و علوم سیاسی پذیرفته شده بود، میگوید شب پیش از عزیمتش به دانشگاه، خبر بستهشدن دانشگاهها اعلام شد. او میگوید: «تا صبح گریه کردم… زندگی برایم تاریک شد. اما از طریق خواندن و این گروه، کمکم از آن کابوس بیرون آمدم.»
جلسات این گروه هر هفته در خانه یکی از اعضا برگزار میشود و مکان دیدار برای جلوگیری از جلب توجه تغییر میکند. آنان میگویند آگاهی و مطالعه را ابزاری برای رشد فردی و اجتماعی میدانند.
گزارش گاردین تصویری از واقعیتی دوگانه در افغانستان ارائه میدهد: در حالی که محدودیتهای رسمی بر آموزش و حضور اجتماعی زنان ادامه دارد، برخی زنان جوان میکوشند از راههای غیررسمی پیوند خود را با آموزش و ادبیات حفظ کنند. برای این گروه کوچک، کتابخوانی نه فقط فعالیتی فرهنگی، بلکه شیوهای برای تابآوری و حفظ امید در شرایط دشوار است.
گزارش گاردین از افغانستان؛ وقتی خواندن، شکل تازهای از ایستادگی زنان در افغانستان میشود


