خبرگزاری راسک: دولتهای عرب و اسلامی در بیانیهای کمسابقه، اظهارات اخیر سفیر ایالات متحده آمریکا در اسرائیل، مایک هاکبی را بهشدت محکوم کردند؛ اظهاراتی که در آن وی گفته بود اسرائیل، بر پایه استنادهای کتاب مقدس، میتواند تصرف بخش وسیعی از خاورمیانه را «موجه» بداند.
به گزارش بیبیسی، هاکبی در گفتوگویی با مفسر محافظهکار آمریکایی، تاکر کارلسون، در پاسخ به این پرسش که آیا اسرائیل بر اساس روایتهای کتاب مقدس حقی نسبت به سرزمینی دارد که «عملاً سراسر خاورمیانه» را در بر میگیرد، اظهار داشت: «اگر همه آن را بگیرد، اشکالی ندارد.» او البته در ادامه افزود اسرائیل در پی چنین هدفی نیست، بلکه «دستکم میخواهد سرزمینی را که اکنون در آن حضور دارد، در آن زندگی میکند و بهطور مشروع مالک آن است، حفظ کرده و امنیت مردمش را تأمین کند.»
این مصاحبه که روز جمعه منتشر شد، با واکنش سریع و هماهنگ بیش از یکدوجین دولت روبهرو شد. کشورهایی از جمله اردن، مصر و امارات متحده عربی در بیانیهای مشترک، این سخنان را «خطرناک و تحریکآمیز» توصیف کرده و آن را تهدیدی مستقیم علیه تلاشها برای پایان دادن به جنگ غزه دانستند.
در این بیانیه آمده است که اظهارات هاکبی نهتنها با حقوق بینالملل در تعارض است، بلکه با طرح رئیسجمهور ایالات متحده، دونالد ترامپ، برای پایان دادن به جنگ غزه نیز ناسازگار است؛ طرحی که بر ایجاد «افق سیاسی برای دستیابی به راهحلی جامع و تضمین تشکیل دولت مستقل فلسطین» تأکید دارد.
بیانیه مشترک تصریح میکند که اسرائیل «هیچگونه حاکمیتی بر اراضی اشغالی فلسطین یا دیگر سرزمینهای اشغالی عربی ندارد» و امضاکنندگان آن هرگونه تلاش برای الحاق کرانه باختری یا جداسازی آن از نوار غزه، گسترش شهرکسازی و تهدید حاکمیت کشورهای عربی را قاطعانه رد میکنند.
این بیانیه به امضای امارات متحده عربی، مصر، اردن، اندونزی، پاکستان، ترکیه، عربستان سعودی، قطر، کویت، عمان، بحرین، لبنان، سوریه و دولت فلسطین رسیده و همچنین سازمان همکاری اسلامی، اتحادیه عرب و شورای همکاری خلیج فارس نیز آن را تأیید کردهاند.
هاکبی پیشتر نیز بارها از الحاق کرانه باختری حمایت کرده است؛ موضعی که با دههها سیاست رسمی ایالات متحده در قبال مناقشه فلسطین در تضاد قرار دارد.
اسرائیل از زمان جنگ سال ۱۹۶۷ خاورمیانه، حدود ۱۶۰ شهرک در کرانه باختری و بیتالمقدس شرقی بنا کرده که نزدیک به ۷۰۰ هزار یهودی در آن سکونت دارند. این اراضی بخشی از سرزمینی است که فلسطینیان، همراه با غزه، برای تشکیل دولت آینده خود مطالبه میکنند. در حال حاضر حدود ۳.۳ میلیون فلسطینی در کنار شهرکنشینان زندگی میکنند.
جامعه جهانی، از جمله دیوان بینالمللی دادگستری در نظریه مشورتی سال ۲۰۲۴، شهرکهای اسرائیلی را مغایر با حقوق بینالملل دانسته است. با این حال، نخستوزیر اسرائیل، بنیامین نتانیاهو، این رأی را «تصمیمی مبتنی بر دروغ» خوانده و تأکید کرده است که «مردم یهود اشغالگر سرزمین خود نیستند.»
گسترش شهرکسازی طی سالهای اخیر، بهویژه از زمان بازگشت نتانیاهو به قدرت در اواخر ۲۰۲۲ در رأس ائتلافی راستگرا و حامی شهرکنشینان، شتاب بیشتری گرفته است؛ روندی که همزمان با آغاز جنگ غزه پس از حمله مرگبار ۷ اکتبر ۲۰۲۳ حماس به اسرائیل تشدید شد.
بر اساس اعلام وزارت بهداشت غزه که تحت اداره حماس فعالیت میکند، در پی عملیات نظامی گسترده اسرائیل، بیش از ۷۲ هزار فلسطینی جان خود را از دست دادهاند؛ آماری که همچنان در کانون مناقشههای سیاسی و انسانی قرار دارد.
مجموعه این تحولات، بار دیگر نشان میدهد که هر واژهای که از زبان مقامهای ارشد در این منازعه تاریخی خارج میشود، میتواند دامنهای فراتر از یک اظهار نظر شخصی یافته و معادلات شکننده منطقه را با لرزشی تازه روبهرو سازد.
