پنج حزب کُرد ایران با هم متحد شدند

خبرگزاری راسک: در تحولی کم‌سابقه، پنج حزب سیاسی کُرد ایرانی که طی دهه‌های گذشته بخشی از فعالیت‌های خود را در قالب مبارزه مسلحانه علیه دولت مرکزی تعریف کرده بودند و حتی در مقاطعی میان خود نیز درگیر رقابت و تنش شده بودند اکنون از تشکیل یک چارچوب مشترک با عنوان «ائتلاف نیروهای سیاسی کردستان ایران» خبر داده‌اند.
این ائتلاف متشکل از حزب آزادی کردستان، حزب دموکرات کردستان ایران، حزب حیات آزاد کردستان، سازمان خبات کردستان ایران و کومله زحمتکشان کردستان است؛ گروه‌هایی که هر یک پیشینه، پایگاه اجتماعی و رویکرد سیاسی خاص خود را دارند.
بر اساس متن توافق منتشرشده از سوی طرفین، تمرکز اصلی این ائتلاف بر هماهنگی سیاسی، همگرایی در مطالبات مدنی و تلاش برای تثبیت جایگاه سیاسی کُردها در ساختار کلان ایران عنوان شده است. در ظاهر، این سند بر بازتعریف نقش و حقوق سیاسی در درون مرزهای ایران تأکید دارد و نشانه‌ای از طرح رسمی برای تغییر مرزهای جغرافیایی ارائه نمی‌دهد.
با این حال، تحلیل‌گران معتقدند پایداری چنین ائتلافی با توجه به سوابق اختلافات ایدئولوژیک و سازمانی میان این احزاب به میزان توانایی آن‌ها در مدیریت اختلافات داخلی و تدوین راهبردی مشترک بستگی خواهد داشت. تجربه تاریخی نشان داده است که انسجام در میان جریان‌های متنوع سیاسی، به‌ویژه در فضای امنیتی و منطقه‌ای پیچیده، چالش‌برانگیز است.
مسئله کُردها تنها به ایران محدود نمی‌شود و در ترکیه، عراق و سوریه نیز ابعاد مهم سیاسی و امنیتی دارد. در صورتی که این ائتلاف در آینده مطالبات فراملی یا هماهنگی گسترده‌تری با جریان‌های کُرد در کشورهای همسایه مطرح کند، بی‌تردید معادلات منطقه‌ای تحت تأثیر قرار خواهد گرفت.
ترکیه به‌طور سنتی نسبت به هرگونه تحرک سازمان‌یافته کُردی در منطقه حساسیت نشان داده و آن را در چارچوب ملاحظات امنیت ملی خود ارزیابی می‌کند. عراق نیز به‌واسطه تجربه اقلیم کردستان، با معادلات پیچیده‌ای در این حوزه روبه‌رو است. از این رو، هرگونه تحول در سازمان‌دهی سیاسی کُردهای ایران می‌تواند بازتابی فراتر از مرزهای ملی داشته باشد.
طرح این پرسش که آیا شکل‌گیری چنین ائتلافی نشانه‌ای از فروپاشی قریب‌الوقوع ایران است، بیش از آنکه مبتنی بر داده‌های عینی باشد، به تحلیل‌های سیاسی و برداشت‌های رسانه‌ای وابسته است. ایران همچنان دارای ساختار حکمرانی مستقر، نهادهای رسمی و ظرفیت‌های امنیتی قابل توجه است. در مقابل، مطالبات قومی و منطقه‌ای نیز بخشی از واقعیت اجتماعی کشور محسوب می‌شوند.
در مجموع، ائتلاف جدید احزاب کُرد را می‌توان تلاشی برای همگرایی سیاسی و افزایش وزن چانه‌زنی در عرصه داخلی دانست. اینکه این روند به تقویت مشارکت سیاسی منجر شود یا به تشدید تنش‌های امنیتی، به نحوه تعامل طرف‌ها اعم از دولت مرکزی، بازیگران منطقه‌ای و خود احزاب کُرد در ماه‌ها و سال‌های پیش‌رو بستگی خواهد داشت.