خبرگزاری راسک: اظهارات اخیر نفتالی بنت، نخستوزیر پیشین اسرائیل، در یکی از نشستهای سالانه رهبران سازمانهای یهودی آمریکایی در بیت المقدس، بار دیگر بحث درباره آرایش تازه قدرت در خاورمیانه را به کانون توجه برد. بنت در این سخنرانی از شکلگیری «محوری جدید» سخن گفت که به ادعای او میتواند در برابر منافع اسرائیل صفآرایی کند؛ محوری که از نگاه وی، ترکیه و قطر در کنار جریان اخوانالمسلمین در آن نقش دارند و حتی پاکستانِ برخوردار از توان هستهای نیز در این چارچوب قابل ارزیابی است.
بنت در تبیین این ادعا، با توصیف ترکیه بهعنوان «ایران جدید»، مدعی شد آنکارا در حال گسترش نفوذ خود در برخی پروندههای منطقهای، از جمله سوریه و مسئله فلسطین است و میکوشد جایگاه خود را در معادلات امنیتی و ایدئولوژیک منطقه تثبیت کند. او همچنین هشدار داد که این همگرایی احتمالی میتواند بر جهتگیری برخی کشورهای عربی، از جمله عربستان سعودی، اثر بگذارد و موازنههای جاری را دستخوش تغییر کند.
این موضعگیری در شرایطی مطرح میشود که روابط اسرائیل و ترکیه طی یک دهه گذشته فراز و فرودهای قابل توجهی را تجربه کرده است؛ از تنشهای دیپلماتیک پس از بحران «ماوی مرمره» تا تلاشهای متناوب برای عادیسازی روابط. در عین حال، رقابت ژئوپلیتیک در شرق مدیترانه، تحولات سوریه و جنگ غزه، بر پیچیدگی این روابط افزوده است. در چنین بستری، سخنان بنت را میتوان بازتابی از نگرانی بخشی از نخبگان سیاسی اسرائیل نسبت به بازآرایی نیروهای منطقهای دانست.
در واکنش به این اظهارات، وزارت امور خارجه پاکستان با لحنی محتاطانه اما صریح اعلام کرد که این سخنان «کاملاً مبتنی بر حدس و گمان» است. سخنگوی این وزارتخانه تأکید کرد اسلامآباد درباره اظهارات مقامهای کشوری که آن را به رسمیت نمیشناسد، اظهار نظر نمیکند و اساس این ادعاها را بیپایه میداند. پاکستان و اسرائیل تاکنون روابط دیپلماتیک رسمی برقرار نکردهاند و موضع اسلامآباد در قبال مسئله فلسطین همچنان بر حمایت از راهحل دودولتی و حقوق فلسطینیان استوار است.
از منظر تحلیلی، طرح چنین گزارهای درباره «محور جدید» را میتوان در چارچوب رقابتهای روایتی در خاورمیانه ارزیابی کرد؛ جایی که بازیگران منطقهای میکوشند با بازتعریف تهدیدها و ائتلافها، افکار عمومی داخلی و شرکای بینالمللی خود را نسبت به ضرورت سیاستهای امنیتی خاص قانع کنند. با این حال، تاکنون هیچ سند رسمی یا اعلام موضع مشترکی از سوی کشورهای نامبرده که حاکی از شکلگیری یک ائتلاف ساختاریافته علیه اسرائیل باشد، منتشر نشده است.
در مجموع، سخنان بنت بیش از آنکه بیانگر یک ائتلاف تثبیتشده باشد، بازتابی از برداشت امنیتی او از تحولات منطقهای است؛ برداشتی که در فضای سیال و چندلایه سیاست خاورمیانه، همزمان میتواند حامل پیام بازدارنده برای رقبا و پیام هشدارآمیز برای متحدان تلقی شود.
نفتالی بنت: «ورود پاکستان هستهای به یک ائتلاف جدید، تهدیدی جدی است»


