خبرگزاری راسک: در پی تشدید درگیریها در خاورمیانه و گسترش دامنه تنش میان جمهوری اسلامی ایران و متحدان ایالات متحده و اسرائیل، گزارشهای بینالمللی حاکی از هدف قرار گرفتن تأسیسات انرژی در کشورهای حوزه خلیج فارس بهویژه قطر و امارات متحده عربی است که پیامدهای گستردهای برای بازار جهانی نفت و گاز به همراه داشته است.
مقامات قطری و شرکت دولتی قطرانرژی اعلام کردند که پس از حملات موشکی و پهپادی منتسب به ایران به تأسیسات انرژی این کشور در شهرهای راس لافان و مسیعید واقع در شمال و جنوب دوحه، تولید و صادرات «گاز مایع» (ال ان جی) متوقف شده است. این توقف این محصول استراتژیک، که قطر بین ۱۸ تا ۲۰ درصد از عرضه جهانی گاز مایع (ال ان جی) را تأمین میکند، شوکی فوری به بازار جهانی گاز وارد کرده است و قیمتهای آتی گاز در اروپا را تا ۵۰ درصد افزایش داده است.
هرچند حملات قطعی و میزان خسارات دقیق هنوز توسط منابع رسمی مستقل تأیید نشده است، اما قطرانرژی اعلام کرده که بهدلیل شرایط امنیتی و ارزیابی خسارتها، خطوط تولید و فرآوری را تا اطلاع ثانوی متوقف کرده است اقدامی بیسابقه برای یکی از بازیگران کلیدی در عرضه جهانی انرژی.
همزمان با توقف تولید گازمایع در قطر، منابع خبری از تعطیلی پالایشگاه و برخی تأسیسات نفتی در امارات متحده عربی و منطقه خبر دادهاند. طبق گزارشها، پهپادها و موشکهای ایرانی مسیرهای تأمین انرژی در منطقه را هدف قرار دادهاند و این حملات باعث اختلالهای جدی در فعالیتهای صادراتی انرژی شده است. افزایش تنشها همچنین منجر به اختلال در عبور نفتکشها از تنگه هرمز شده است که حدود ۲۰ درصد از کل نفت خام جهان از این مسیر حمل میشود.
علاوه بر این، عربستان سعودی نیز در پی حمله به مجتمع بزرگ پالایش نفت راس تانورا، بخشی از عملیات یکی از بزرگترین پالایشگاههای نفتی خود را متوقف کرده است، هرچند این اقدام به گفته مقامات سعودی در چارچوب اقدامات احتیاطی صورت گرفته است.
بازارهای جهانی انرژی در واکنش به این اختلالها با نوسانات شدید روبهرو شدهاند. قیمت نفت خام برنت در روزهای اخیر تا حدود ۱۳ درصد افزایش یافت و در سطحی بالاتر از ۸۰ دالر بر بشکه معامله شد. تحلیلگران هشدار دادهاند که ادامه بیثباتی در تامین انرژی خلیج فارس میتواند قیمت نفت را تا بالای ۱۰۰ دالر بر بشکه سوق دهد، بهویژه اگر تنگه هرمز برای مدت طولانی بسته یا ناامن باقی بماند.
اقتصاددانان و کارشناسان انرژی معتقدند که وقفه در صادرات نفت و گازمایع از مهمترین مراکز تولید میتواند تأثیری مشابه بحران انرژی اروپا در سال ۲۰۲۲ داشته باشد، زمانی که محدود شدن عرضه یک منبع بزرگ گاز باعث افزایش شدید قیمتها شد.
دولتهای منطقهای و شرکتهای انرژی جهانی در تلاش برای ارزیابی سطح خسارات و برنامهریزی برای بازگشت به تولید عادی هستند، اما از آنجا که حملات هنوز ادامه دارد و فضای امنیتی در خلیج فارس به شدت حساس است، زمانبندی مشخصی برای بهبود کامل بازار انرژی وجود ندارد.
این رخدادها نهتنها امنیت انرژی جهانی را به چالش کشیدهاند، بلکه پیامدهای ژئوپلیتیکی عمیقی نیز برای روابط میان کشورهای منطقه، متحدان بینالمللی و بازارهای انرژی خواهد داشت. همچنین، واکنشهای متقابل کشورها میتواند دامنه تنش را فراتر از حوزه انرژی گسترش دهد.
در این گزارش، تکیه بر دادههای معتبر و تحلیلهای بازار جهانی، تحولات اخیر را در زمینه اختلال در تأمین انرژی و بازارهای بینالمللی تشریح میکند.
