نویسنده: احسان آبگون
معرفی کتاب
«جادوی فکر بزرگ» (The Magic of Thinking Big) عنوان کتابی است از دیوید جی. شوارتز، نویسنده و مربی انگیزشی آمریکایی. این کتاب که نخستین بار در سال ۱۹۵۹ منتشر شد، به یکی از پرفروشترین و ماندگارترین آثار کلاسیک در حوزه خودیاری و توسعه فردی تبدیل شده است. تاکنون میلیونها نسخه از این کتاب در سراسر جهان به فروش رسیده و همچنان الهامبخش خوانندگان در نسلهای مختلف است .
شوارتز در این کتاب، ایدهای ساده اما عمیق را مطرح میکند: کلید موفقیتهای بزرگ، در «بزرگ اندیشیدن» نهفته است. او معتقد است پیش از هوش و استعداد، پیش از شانس و اتفاق، پیش از تحصیلات و آگاهی، ما نیاز به بزرگ فکر کردن داریم. این اصل را «جادوی فکر بزرگ» مینامد؛ جادویی که میتواند به پیروزیهای بزرگ و نتایج فراتر از تصور بینجامد .
درباره نویسنده
دیوید جی. شوارتز (David J. Schwartz) نویسنده و مربی انگیزشی آمریکایی بود که بخش مهمی از شهرت خود را مدیون همین کتاب است. او سالها به مطالعه و تحقیق درباره عوامل موفقیت افراد برجسته پرداخت و با بسیاری از کسانی که در حرفه خود به جایگاههای برتر رسیده بودند، گفتوگو کرد. حاصل این سالها تحقیق و تأمل، در قالب کتاب «جادوی فکر بزرگ» در سیزده فصل کاربردی گردآوری شد .
شوارتز با نگاهی علمی و دور از کلیگویی، مفاهیم عمیق خود را با تکیه بر پژوهشهای معتبر بیان کرده است. برای مثال، او به تحقیقات بنیاد مکنزی اشاره میکند که نشان میدهد اولین و مهمترین خصلتی که رهبران کسبوکار در انتخاب نیروهای خود به دنبال آن هستند، خودباوری و ایمان به تواناییهاست .
ساختار کتاب
کتاب «جادوی فکر بزرگ» در سیزده فصل تدوین شده است:
۱. به موفقیت خود ایمان داشته باشید
۲. خود را برای موفقیت درمان کنید
۳. به قدرت خلاق خود اعتماد کنید
۴. بزرگ بیندیشید و بزرگ باشید
۵. چگونه بزرگ و خلاقانه بیندیشیم
۶. محیط خود را برای موفقیت بسازید
۷. با نگرش خود، نگرش دیگران را شکل دهید
۸. به دیگران احترام بگذارید
۹. به خود و تواناییهایتان ایمان داشته باشید
۱۰. چگونه مانند یک رهبر بیندیشیم
۱۱. از عذرتراشی دست بردارید
۱۲. بر ترسهای خود غلبه کنید
۱۳. انرژی خود را مدیریت کنید
ایدههای محوری
۱. ایمان به خود؛ نخستین گام
شوارتز کتاب را با فصل «ایمان» آغاز میکند. او تأکید میکند که باور به خود و هدفی که پیش گرفتهایم، دو بال ما برای حرکت در مسیر پیروزی است. باور به خود ذهن را بارور میکند و سرچشمه خلاقیت انسان را میگشاید. هر چه مسیر سختتر و راه دورتر باشد، نیاز به ایمان به خود بیشتر میشود .
به محض اینکه واقعاً باور کنید قادر هستید هر کاری را به نتیجه برسانید، ذهن نیروی خلاق خود را رها میکند. این نیروی خلاق، تمرکز ذهنی لازم برای یافتن راههای رسیدن به اهداف را فراهم میآورد. هر چه بیشتر به خود باور داشته باشید، نیروی خلاق بیشتری آزاد میشود .
۲. بیماری عذرتراشی
یکی از مهمترین مفاهیم کتاب، هشدار درباره «بیماری عذرتراشی» است. شوارتز این بیماری را در طیف وسیعی از انسانهای شکستخورده و حتی انسانهای متوسطی که تلاشی برای ارتقای خود نکردهاند، مشاهده کرده است. عذرتراشی نهتنها توجیهکننده ناکامیهاست، بلکه عاملی خطرناک در ایجاد اضطراب و نابودی ظرفیتهای بزرگ انسانی است .
او فهرستی از بهانههای بهظاهر موجه را ارائه میدهد که گویای پوچ بودن بسیاری از بهانههای رایج میان ناکامان است. این به معنای نفی مشکلات واقعی نیست، بلکه تأکیدی بر بزرگتر بودن قدرت ذاتی انسان از بسیاری از این مشکلات است .
۳. تفکر خلاق در برابر حفظ اطلاعات
شوارتز میان دو نوع دانش تمایز قائل میشود: به خاطر سپردن اطلاعات و تفکر خلاق. در به خاطر سپردن اطلاعات، ما خردهاطلاعاتی را یاد میگیریم و در مغز ذخیره میکنیم، اما بسیاری از این اطلاعات مانند جعبههای قدیمی در گاراژ، تنها وقتی به کار میآیند که به محتویاتشان نیاز پیدا کنیم .
در مقابل، تفکر خلاق بر یافتن راهحلهای مبتکرانه تمرکز دارد و ما را قادر میسازد در مواجهه با هر مانعی، سریع و کارآمد بر آن غلبه کنیم. افراد موفق همیشه بر رشد تفکر خلاق خود تمرکز دارند، به جای اینکه صرفاً به حفظ اطلاعات بپردازند .
برای تقویت تفکر خلاق، شوارتز سه اقدام پیشنهاد میکند:
· پذیرای ایدههای نو باشید
· برای تجربه چیزهای جدید از هر فرصتی بهره ببرید
· هر صبح ده دقیقه به این سؤال فکر کنید: «امروز چگونه میتوانم کار بهتری انجام دهم؟»
۴. غلبه بر منفینگری
شوارتز توضیح میدهد که منفینگری همهجا هست؛ از اخبار گرفته تا اطرافیان. اگر اجازه دهیم، افکار منفی مانند هیولاهای ذهنی قویتر میشوند تا اینکه تفکر مثبت را کاملاً سرکوب کنند. اما واقعیت این است که تفکر منفی بههنجار نیست و یکی از موانع اصلی موفقیت است .
برای رهایی از منفینگری، او پیشنهاد میکند هر روز به مثبت بیندیشیم و مثبت عمل کنیم. یک روش مؤثر این است که یک «سخنرانی انگیزشی» شخصی برای خود بنویسیم؛ تبلیغی برای «فروش خودمان به خودمان» که در آن بهترین ویژگیهایی که ما را از دیگران متمایز میکند، به خود یادآوری کنیم. این آگهی را باید روزی یک بار با صدای بلند و چند بار دیگر آهسته بخوانیم .
۵. اهمیت روابط انسانی
شوارتز تأکید میکند که هیچکس تاکنون به تنهایی موفق نشده است. موفقیت ما به حمایت دیگران بستگی دارد. او توصیه میکند با همه با احترام رفتار کنیم، زیرا کسی که امروز در جایگاه پایینتری است، ممکن است فردا در تصمیمگیری برای آینده ما نقش داشته باشد .
افراد موفق همواره به ارتباطگیری خوب با اطرافیان خود مقید هستند. شوارتز به نمونه رئیسجمهور سابق آمریکا، لیندن جانسون، اشاره میکند که فرمول ده نکتهای برای موفقیت داشت و تمرین میکرد نام همه را به خاطر بسپارد و به هر آشنایی که به موفقیتی رسیده بود، تبریک بگوید .
۶. اصل اساسی شوارتز
یکی از مهمترین جملات کتاب این است: «ما نمیتوانیم موفقیت چندانی در تغییر دادن میزان توانایی فطری خود بهدست آوریم، اما بیتردید میتوانیم شیوه استفاده از آنچه را که داریم، تغییر دهیم». این اصل اساسی میتواند انسان را از بسیاری از گردنههای سخت زندگی عبور دهد؛ تنها باید باور کنیم .
نقد و بررسی
نقاط قوت
– ماندگاری در زمان: با وجود گذشت بیش از شش دهه از انتشار، کتاب همچنان تازگی خود را حفظ کرده و الهامبخش خوانندگان است .
– رویکرد علمی: شوارتز مفاهیم خود را با تکیه بر پژوهشهای معتبر و دور از کلیگویی بیان کرده است .
عملگرایی: کتاب صرفاً به تئوری بسنده نمیکند و راهکارهای عملی ارائه میدهد .
– ساختار منظم: فصول سیزدهگانه کتاب، مسیری روشن برای خواننده ترسیم میکنند.
نقدها
– قدمت مثالها: برخی مثالهای کتاب ممکن است برای خواننده امروزی کمی قدیمی به نظر برسند.
– تکرار مفاهیم: بعضی مفاهیم در فصول مختلف تکرار شدهاند.
جمعبندی
«جادوی فکر بزرگ» به ما میآموزد:
– برای موفقیت، بیش از هر چیز به ایمان به خود نیاز داریم
– عذرتراشی بیماری خطرناکی است که باید درمان شود
– تفکر خلاق مهمتر از حفظ اطلاعات است
– با تفکر مثبت روزانه میتوان منفینگری را از بین برد
-موفقیت بدون حمایت دیگران ممکن نیست
– میتوانیم شیوه استفاده از تواناییهایمان را تغییر دهیم
این کتاب اثری کلاسیک و ماندگار است که عزتنفس و زمینههای ذهنی لازم برای پیشرفت را در خواننده ایجاد میکند. شوارتز به ما نشان میدهد که هر انسانی با امکانات و تواناییهای خود میتواند راهش را به سوی آرزوهایش پیدا کند؛ راهی که از خودباوری و تلاش میگذرد .
این کتاب برای چه کسانی توصیه میشود؟
۱. کسانی که به دنبال آغاز مسیر موفقیت هستند: این کتاب نقطه شروعی عالی برای ورود به دنیای توسعه فردی است.
۲. علاقهمندان به کتابهای کلاسیک خودیاری: اگر به دنبال آثار ماندگار و تأثیرگذار هستید، جادوی فکر بزرگ انتخابی ایدهآل است.
۳. کسانی که با خودباوری مشکل دارند: شوارتز راهکارهای عملی برای تقویت ایمان به خود ارائه میدهد.
۴. رهبران و مدیران: مفاهیم کتاب برای کسانی که مسئولیت هدایت دیگران را بر عهده دارند، بسیار کاربردی است.
۵. همه کسانی که میخواهند بزرگ بیندیشند، اما نمیدانند از کجا شروع کنند.
جملات تأثیرگذار از کتاب
«هر انسانی محصول افکار خویش است و برای رسیدن به موفقیت باید ابتدا به شخصیت خود باور داشته باشد.»
«برای موفقیت نیازی به ضریب هوشی بالا و استعدادی خاص نیست، اصل در ایمان و حرکت است.»
«کسانی که میگویند «این کار نشدنی است» تقریباً همیشه ناموفق یا معمولی هستند.»
«با به خاطر سپردن اطلاعات، مغز ما انعطافناپذیر میشود؛ تفکر خلاق مغزهایمان را سازگار و منعطف میسازد.»
سایر آثار دیوید شوارتز
آثار دیگر شوارتز عمدتاً در همان حوزه موفقیت و خودیاری منتشر شدهاند، اما «جادوی فکر بزرگ» شناختهشدهترین و تأثیرگذارترین اثر اوست.
