خبرگزاری راسک: بر اساس گزارش تحلیلی منتشرشده در پایگاه استراتنیوز گلوبال به قلم راماناندا سنگوپتا، تصویر کلی تروریسم جهانی در ظاهر رو به کاهش است، اما در جنوب آسیا واقعیتی کاملاً متفاوت در حال شکلگیری است؛ جایی که ناامنی در محور طالبان–پاکستان، نقشه تهدیدات افراطگرایانه را از نو ترسیم کرده و آن را به مرزهای هند نزدیکتر کرده است.
بر اساس شاخص جهانی تروریسم ۲۰۲۶ که توسط موسسه اقتصاد و صلح منتشر شده، شمار قربانیان تروریسم در جهان ۲۸ درصد کاهش یافته و تعداد حملات نیز نزدیک به یکچهارم کمتر شده است. با این حال، این کاهش کلی، واقعیتهای منطقهای را پنهان میکند.
در سال ۲۰۲۵، حدود ۵٬۵۸۲ نفر در ۲٬۹۴۴ رویداد تروریستی جان باختهاند؛ اما نزدیک به ۷۰ درصد این تلفات تنها در پنج کشور متمرکز بوده است. در این میان، پاکستان برای نخستینبار در تاریخ این شاخص، بهعنوان آسیبپذیرترین کشور در برابر تروریسم معرفی شده است.
گزارش تأکید میکند که آنچه امروز در حال وقوع است، نه گسترش پراکنده تروریسم، بلکه تمرکز و بازآرایی آن در مناطق مرزی شکننده است.
پس از بازگشت طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱، ساختارهای امنیتی منطقه دچار تغییرات عمیق شدهاند. گروههایی مانند تحریک طالبان پاکستان (تیتیپی) توانستهاند با بهرهگیری از خلأهای امنیتی و مسیرهای فرامرزی، دامنه فعالیت خود را افزایش دهند.
طبق دادههای شاخص، پاکستان در سال ۲۰۲۵ با بیش از ۱٬۱۳۹ کشته و بیش از هزار حمله تروریستی بدترین وضعیت امنیتی خود از سال ۲۰۱۳ را تجربه کرده است.
در میان گروههای تروریستی فعال، تیتیپی تنها گروهی است که میزان مرگبار بودن آن افزایش یافته است. این موضوع نشاندهنده تغییر ماهیت تهدید از مهار به گسترش است.
گزارش هشدار میدهد که این روند، صرفاً یک مسئله داخلی پاکستان نیست، بلکه میتواند پیامدهای مستقیم برای امنیت منطقهای داشته باشد؛ بهویژه برای هند که در حاشیه شرقی این «قوس بیثباتی» قرار گرفته است.
یکی از مهمترین یافتههای گزارش، تمرکز ۴۱ درصد از حملات تروریستی جهان در فاصله ۵۰ کیلومتری مرزها است.
در این چارچوب، مرز افغانستان–پاکستان بهعنوان نمونه کلاسیک «خلأ حاکمیتی» معرفی میشود؛ جایی که کنترل دولتی ضعیف بوده و گروههای مسلح غیر دولتی امکان جابهجایی، سازماندهی و حمله دارند.
گزارش همچنین به افزایش تنشهای مستقیم میان افغانستان و پاکستان در اوایل ۲۰۲۶ اشاره میکند؛ تنشهایی که ریشه در فعالیتهای فرامرزی گروههای مسلح دارند.
اگرچه هند در رتبه ۱۳ شاخص جهانی قرار دارد، اما گزارش هشدار میدهد که این عدد نباید به معنای امنیت پایدار تلقی شود.
بر اساس تحلیل منتشرشده، بیثباتی در پاکستان و افغانستان میتواند به شکل غیرمستقیم از طریق شبکههای نیابتی، ایدئولوژیک و جابهجایی نیروهای مسلح به هند سرایت کند.
در همین حال، جنوب آسیا همچنان یکی از معدود مناطق جهان است که در آن تروریسم با درگیریهای فعال سیاسی و نظامی همپوشانی دارد.
اگرچه آمار جهانی کاهش را نشان میدهد، اما گزارش تأکید میکند که این کاهش بیشتر ظاهری است.
حملات کمتر شدهاند، اما هدفمندتر و مرگبارتر شدهاند. همچنین گروههایی مانند داعش همچنان فعال باقی ماندهاند و از طریق شاخههای منطقهای خود، از جمله در جنوب آسیا، حضور خود را حفظ کردهاند.
گزارش به روند نگرانکننده رادیکالیزه شدن سریع آنلاین نیز اشاره میکند؛ فرآیندی که اکنون میتواند در چند هفته افراد را به سمت افراطگرایی سوق دهد.
این تحول، همراه با شبکههای غیرمتمرکز و گروههای کوچک خودجوش، مدل سنتی سازمانهای تروریستی را دگرگون کرده است.
در نهایت، گزارش استراتنیوز گلوبال نتیجه میگیرد که جنوب آسیا در حال ورود به مرحلهای تازه از ناامنی است؛ مرحلهای که در آن: تروریسم کمتر دیده میشود اما پایدارتر است
مرزها به کانون اصلی خشونت تبدیل شدهاند و بیثباتی افغانستان و پاکستان، یک «قوس آتش» ممتد از کابل تا کشمیر ایجاد کرده است
پیام نهایی گزارش روشن است: تروریسم در حال عقبنشینی نیست؛ بلکه در حال انطباق و نزدیکتر شدن به مناطق حساستر منطقهای، از جمله مرزهای هند است.
گزارش جهانی: سلطه طالبان باعث بیشتر شدن ناامنی در افغانستان و پاکستان شده است


