خبرگزاری راسک: در حالی که افغانستان بهطور مستقیم هدف حملات در جنگ جاری ایران قرار نگرفته، یک مقام ارشد وزارت خارجه طالبان اذعان کرده است که این کشور بهشدت از پیامدهای اقتصادی و امنیتی این بحران منطقهای آسیب دیده است؛ وضعیتی که بار دیگر شکنندگی ساختار حاکمیت طالبان و ناتوانی آن در مدیریت بحرانهای پیچیده را برجسته میسازد.
به گزارش روزنامه «نشنال»، افغانستان یکی از معدود کشورهای همسایه ایران است که از حملات مستقیم ایالات متحده و اسرائیل و نیز حملات تلافیجویانه تهران در امان مانده؛ اما این بهمعنای مصونیت از تبعات جنگ نیست. این کشور که تحت حاکمیت طالبان اداره میشود گروهی که همچنان از سوی بخش عمدهای از جامعه جهانی به رسمیت شناخته نشده اکنون با فشارهای چندلایه اقتصادی و امنیتی مواجه است.
ذاکر جلالی، معاون دوم سیاسی وزارت خارجه طالبان، در حاشیه «مجمع دیپلماسی آنتالیا» در ترکیه، وضعیت جاری را «بیثباتی امنیتی منطقهای» توصیف کرد؛ اعترافی که خود نشاندهنده محدودیتهای ساختاری و ناتوانی این گروه در ایجاد ثبات پایدار در افغانستان است.
وی همچنین ضمن انتقاد از حملات ایران به کشورهای خلیج فارس، آن را «نگرانکننده» و «ناعادلانه» خواند. این موضعگیری، در حالی مطرح میشود که طالبان بهرغم ادعای حاکمیت، فاقد مشروعیت بینالمللی بوده و در عمل نقش محدودی در معادلات کلان منطقهای دارد.
در گزارش «نشنال» آمده است که روابط میان طالبان و ایران با وجود اشتراکات تاکتیکی همواره با تنشهایی بر سر آب، امنیت مرزی و قاچاق مواد مخدر همراه بوده است. این واقعیت، تصویر روشنی از یک رابطه شکننده و مبتنی بر ضرورت، نه اعتماد راهبردی، ارائه میدهد.
از سوی دیگر، تیرهشدن روابط ایران با کشورهای خلیجفارس، موقعیت طالبان را پیچیدهتر کرده است. به گفته این مقام طالبان، کاهش اعتماد میان این بازیگران، گزینههای دیپلماتیک طالبان را محدود میکند نکتهای که بار دیگر وابستگی شدید طالبان به موازنههای بیرونی را نشان میدهد.
یکی از پیامدهای مستقیم جنگ، افزایش قیمت کالاها در افغانستان است. بر اساس دادههای وزارت مالیه طالبان، نرخ تورم سالانه تا ماه مارچ به ۷.۶ درصد رسیده و قیمت مواد غذایی، سبزیجات و مصالح ساختمانی افزایش قابل توجهی داشته است.
این در حالی است که اقتصاد افغانستان که پیش از این نیز بهشدت آسیبپذیر بود اکنون با شوکهای بیرونی جدید مواجه شده است. وابستگی مناطق غربی، بهویژه هرات، به واردات از ایران، آسیبپذیری این کشور را دوچندان کرده است.
گزارش «نشنال» همچنین از بازگشت گسترده مهاجران افغانستانی از ایران خبر میدهد. بر اساس آمار سازمان ملل، حدود ۱۵۵ هزار نفر از زمان آغاز جنگ به افغانستان بازگشتهاند؛ روندی که بدون برنامهریزی قبلی صورت گرفته و فشار بیشتری بر زیرساختهای شکننده کشور وارد کرده است.
این وضعیت، ناتوانی طالبان در مدیریت بحرانهای انسانی را نیز برجسته میکند؛ بهویژه در شرایطی که این گروه فاقد سیستمهای کارآمد حمایتی و برنامهریزی اجتماعی است.
این تحولات در حالی رخ میدهد که افغانستان همزمان با تشدید تنشها با پاکستان نیز روبهرو است. درگیریهایی که از ماه فبروری از سر گرفته شده، صدها کشته برجای گذاشته و نشاندهنده ناتوانی طالبان در کنترل مرزها و مدیریت روابط امنیتی منطقهای است.
در این میان، مقام طالبان خواستار «رویکردی واقعبینانه» از سوی پاکستان شده، اما تحلیلگران معتقدند که فقدان یک ساختار حکومتی پاسخگو و مشروع، مانع اصلی در حل این تنشها است.
گزارش روزنامه «نشنال» تصویری چندلایه از افغانستان امروز ارائه میدهد: کشوری که اگرچه از حملات مستقیم جنگ ایران در امان مانده، اما در عمل بهشدت از پیامدهای آن آسیب دیده است.
در این میان، عملکرد طالبان بهعنوان یک ساختار قدرت قومی و تروریستی فاقد مشروعیت بینالمللی و دارای محدودیتهای عمیق نهادی نشان میدهد که این گروه نهتنها قادر به مدیریت بحرانهای منطقهای نیست، بلکه خود بخشی از معادله بیثباتی در افغانستان و فراتر از آن بهشمار میرود.
مقام طالبان: حملات ایران به خلیج فارس «ناعادلانه» است
