خبرگزاری راسک: به گفته یک مقام رسمی ایالات متحده، توافقی که آمریکا و ایران در آستانه امضای آن قرار دارند، شامل تمدید ۶۰ روزه آتشبس است که در طول این مدت، تنگه هرمز بازگشایی خواهد شد، ایران قادر خواهد بود به طور آزادانه نفت خود را به فروش برساند و مذاکراتی پیرامون مهار برنامه هستهای ایران انجام خواهد گرفت.
به گزارش روزنامه آکسیوس، این توافق مانع از تشدید جنگ شده و فشارها بر زنجیره جهانی تأمین نفت را کاهش میدهد. با این حال، هنوز مشخص نیست که آیا این تفاهم به یک توافق صلح پایدار منجر خواهد شد که مطالبات هستهای پرزیدنت ترامپ را نیز برآورده کند یا خیر.
هم ترامپ و هم میانجیها اشاره کردهاند که این توافق ممکن است امروز یکشنبه، ۳ جوزا، اعلام شود، اگرچه هنوز نهایی نشده و همچنان احتمال فروپاشی آن وجود دارد.
این مقام آمریکایی طرحی دقیق از پیشنویس فعلی را ارائه داد که بخش اعظم آن توسط منابع دیگر نزدیک به گفتگوها تایید شده است. این جزئیات هنوز از سوی طرف ایرانی تایید نشده، هرچند تهران نیز سیگنالهایی مبنی بر نزدیک شدن به توافق ارسال کرده است.
به نقل از این گزارش، هر دو طرف یادداشت تفاهمی (اماویو) را امضا خواهند کرد که اعتبار آن ۶۰ روزه خواهد بود و با رضایت متقابل طرفین قابل تمدید است.
در طول این دوره ۶۰ روزه، تنگه هرمز بدون دریافت هیچگونه حق عوارضی باز خواهد بود و ایران موافقت خواهد کرد که مینهای مستقر شده خود در این تنگه را پاکسازی کند تا کشتیها بتوانند به طور آزادانه عبور کنند. در مقابل، ایالات متحده محاصره بنادر ایران را لغو کرده و برخی معافیتهای تحریمی را صادر خواهد کرد تا به ایران اجازه دهد نفت خود را به صورت آزاد به فروش برساند.
این مقام آمریکایی اذعان کرد که این امر موهبتی برای اقتصاد ایران خواهد بود، اما در عین حال گشایش قابلتوجهی نیز برای بازار جهانی نفت ایجاد خواهد کرد. وی افزود هرچه ایرانیها سریعتر مینها را پاکسازی کنند و اجازه ازسرگیری کشتیرانی را بدهند، محاصره بنادر نیز سریعتر لغو خواهد شد.
این مقام تصریح کرد که اصل کلیدی ترامپ در این توافق، «کاهش فشار در قبال عملکرد» است. به گفته وی، ایران خواستار آزادسازی فوری داراییهای مسدود شده و رفع دائمی تحریمها بود، اما طرف آمریکایی تاکید کرد که این اقدامات تنها پس از برداشتن گامهای ملموس و واگذاری امتیازات عینی رخ خواهد داد.
به گزارش آکسیوس، پیشنویس یادداشت تفاهم شامل تعهداتی از سوی ایران است مبنی بر اینکه هرگز به دنبال سلاح هستهای نرود و پیرامون تعلیق برنامه غنیسازی اورانیوم و حذف ذخایر اورانیوم با غنای بالای خود مذاکره کند.
به گفته دو منبع آگاه، ایران از طریق میانجیها، تعهدات شفاهی به ایالات متحده درباره دامنه امتیازاتی که تمایل دارد در زمینه تعلیق غنیسازی و واگذاری مواد هستهای بدهد، ارائه کرده است. ایالات متحده نیز موافقت خواهد کرد که در طول این دوره ۶۰ روزه پیرامون لغو تحریمها و آزادسازی داراییهای مسدود شده ایران مذاکره کند؛ هرچند اجرای این گامها تنها به عنوان بخشی از یک توافق نهایی که به طور راستیآزماییشده پیادهسازی شود، محقق خواهد شد.
نیروهای نظامی ایالات متحده که در ماههای اخیر بسیج و اعزام شدهاند، در طول این دوره ۶۰ روزه در منطقه باقی خواهند ماند و تنها در صورت دستیابی به توافق نهایی عقبنشینی خواهند کرد.
پیشنویس این یادداشت تفاهم همچنین به وضوح مشخص میکند که جنگ میان اسرائیل و حزبالله در لبنان پایان خواهد یافت.
یک مقام اسرائیلی اعلام کرد که بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در جریان تماس تلفنی روز شنبه با ترامپ، نسبت به این شرط ابراز نگرانی کرده است. به گفته یک مقام آمریکایی، نتانیاهو همچنین نگرانیهای خود را درباره سایر جنبههای توافق ابراز داشت، اما استدلالهای خود را به شیوهای محترمانه و همراه با تکریم مطرح کرد.
این مقام آمریکایی افزود که این یک «آتشبس یکجانبه» نخواهد بود و اگر حزبالله برای تسلیح مجدد یا تحریک به حملات تلاش کند، به اسرائیل اجازه داده خواهد شد تا برای جلوگیری از آن اقدام کند: «اگر حزبالله درست رفتار کند، اسرائیل نیز درست رفتار خواهد کرد.» وی با اشاره به نام مستعار نتانیاهو گفت: «بیبی ملاحظات داخلی خود را دارد، اما ترامپ باید به منافع ایالات متحده و اقتصاد جهانی بیندیشد.»
سه منبع آگاه از این گفتگوها اعلام کردند که رئیسجمهور ترامپ در یک کنفرانس تلفنی در روز شنبه، نظر چندین تن از رهبران عرب و مسلمان را درباره این توافق جویا شد و همگی حمایت خود را اعلام کردند.
به گفته این مقام آمریکایی، این افراد شامل محمد بن زاید، رئیس تندروی امارات متحده عربی نیز میشد. همچنین رهبران عربستان سعودی، قطر، مصر، ترکیه و پاکستان که همگی در تلاشهای میانجیگرانه نقش داشتهاند، در این تماس حضور داشتند.
پاکستانیها میانجی اصلی این جریان بودهاند؛ روندی که توسط فیلد مارشال عاصم منیر رهبری شد؛ فردی که روزهای جمعه و شنبه در تهران حضور داشت تا تلاش کند این توافق را به خط پایان برساند.
در ادامه این گزارش آمده است که دونالد ترامپ در روزهای اخیر میان پیشبرد این توافق دیپلماسی یا راهاندازی موج گستردهای از حملات نظامی علیه ایران در نوسان بود. تا شامگاه شنبه، گرایش او بیشتر به سمت یک راه حل دیپلماتیک متمایل شده است.
این مقام آمریکایی گفت کاخ سفید امیدوار است که آخرین اختلافات در ساعات آینده حلوفصل شده و توافق در روز یکشنبه اعلام شود.
وی افزود این احتمال وجود دارد که اگر ایالات متحده احساس کند ایران در مذاکرات هستهای جدی نیست، این توافق حتی کل دوره ۶۰ روزه را دوام نیاورد. از سوی دیگر، ایالات متحده بر این باور است که بحران اقتصادی ایران، انگیزهای برای این کشور ایجاد میکند تا جهت رفع تحریمها و آزادسازی پول نقد خود، به یک توافق کامل دست یابد.
این مقام رسمی ایالات متحده در پایان خاطرنشان کرد: «دیدن اینکه ایران در عمل چقدر تمایل دارد پیش برود، جالب خواهد بود؛ اما اگر آنها توانایی تغییر مسیر خود را دارند و خواهان آن هستند، این مرحله بعدی آنها را مجبور خواهد کرد تا تصمیمات سرنوشتسازی درباره اینکه میخواهند به عنوان یک کشور چه جایگاهی داشته باشند، اتخاذ کنند.»
به گفته مشاوران ترامپ، در صورتی که خواستههای رئیسجمهور در خصوص برنامه هستهای ایران برآورده شود، او آمادگی دارد تا گامهای بلندی برای بازتنظیم روابط با ایران بردارد و به آنها فرصت دهد تا از پتانسیل کامل اقتصادی خود که ترامپ آن را «فوقالعاده بزرگ» میداند بهرهمند شوند.
گزارش اختصاصی آکسیوس: زوایای پنهان توافقی که ترامپ در آستانه امضای آن با ایران است


