خبرگزاری راسک: شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، در جریان دیدار اخیر خود با دونالد ترامپ در پکن، با لحنی تند و کمسابقه از آنچه «نظامیسازی دوباره جاپان» خواند، انتقاد کرده و شینائه تاکائیچی، نخستوزیر جاپان، را به افزایش تنشهای امنیتی در شرق آسیا متهم کرده است.
به گزارش فایننشال تایمز، چندین مقام آگاه که در جریان مذاکرات قرار داشتهاند گفتهاند که رهبر چین در بخشی از نشست دو روزه با ترامپ، بهشدت خشمگین و تحریکشده به نظر میرسید؛ تا جایی که این بخش از گفتوگوها «تنشآلودترین و تهاجمیترین» لحظه دیدار رهبران دو قدرت جهانی توصیف شده است.
بر پایه این گزارش، شی جینپینگ افزایش بودجه دفاعی جاپان و گسترش همکاریهای امنیتی توکیو با متحدان منطقهای آمریکا را نشانهای از بازگشت «نئومیلیتاریسم» دانسته و نسبت به پیامدهای آن برای موازنه قدرت در آسیا هشدار داده است.
دونالد ترامپ نیز در پاسخ به انتقادهای رئیسجمهور چین تأکید کرده که جاپان در برابر تهدیدهای فزاینده کره شمالی ناگزیر است نقش امنیتی فعالتری بر عهده بگیرد. با این حال، فایننشال تایمز نوشته است که روشن نیست ترامپ در همان چارچوب به نگرانیهای امنیتی توکیو درباره چین نیز اشاره کرده باشد یا خیر.
چند منبع مطلع به این روزنامه بریتانیایی گفتهاند که مقامهای آمریکایی از شدت واکنش شی جینپینگ غافلگیر شدهاند؛ زیرا موضوع جاپان پیش از این هرگز تا این اندازه برجسته و حساس در گفتوگوهای سطح عالی میان واشنگتن و پکن مطرح نشده بود.
کریستوفر جانستون، مقام پیشین شورای امنیت ملی آمریکا در امور جاپان، در گفتوگو با فایننشال تایمز گفته است که لحن «تلخ و تند» شی جینپینگ تنها باعث خواهد شد جاپان با سرعت بیشتری به سوی خودکفایی نظامی و تقویت بازدارندگی دفاعی حرکت کند. او افزوده است: «نبود خودآگاهی در رفتار شی جینپینگ قابل توجه است؛ زیرا سیاستهای خود چین، عملاً در حال تقویت جایگاه نظامی جاپان است.»
این تحلیلگر آمریکایی همچنین تأکید کرده که بسیاری از کشورهای منطقه از استرالیا و فیلیپین گرفته تا کره جنوبی امروز بیش از آنکه از احیای توان نظامی جاپان نگران باشند، نسبت به رفتار تهاجمی و فزاینده چین احساس تهدید میکنند.
فایننشال تایمز در ادامه گزارش خود یادآور شده که دولت جاپان طی سالهای اخیر، در اسناد رسمی دفاعی، چین را «بزرگترین چالش راهبردی» برای امنیت ملی این کشور توصیف کرده است. پیشنویس سند دفاعی سال ۲۰۲۶ جاپان نیز نسبت به گسترش همکاریهای نظامی میان پکن و مسکو ابراز «نگرانی جدی» کرده است.
روابط میان پکن و توکیو از نوامبر گذشته و پس از آن تیرهتر شد که شینائه تاکائیچی هشدار داد هرگونه حمله چین به تایوان میتواند «تهدیدی وجودی» برای جاپان باشد و زمینه مداخله نظامی این کشور را فراهم کند. این اظهارات با واکنش خشمگینانه مقامهای چینی روبهرو شد و موج تازهای از تنش دیپلماتیک را به دنبال داشت.
بر اساس این گزارش، چین پس از آن موضعگیری، فشارهای سیاسی و اقتصادی بر جاپان را افزایش داده و محدودیتهایی نیز بر صادرات برخی مواد معدنی کمیاب با کاربرد دوگانه اعمال کرده است. وزارت خارجه چین روز جمعه اعلام کرد که بودجه نظامی جاپان در سال ۲۰۲۵ حدود ۹.۷ درصد افزایش یافته است.
پکن در بیانیهای رسمی هشدار داده که «نیروهای راستگرای جاپان» در حال کنار گذاشتن چهره موسوم به «کشور صلحطلب» هستند و این کشور به سوی «نئومیلیتاریسم» حرکت میکند.
فایننشال تایمز همچنین با استناد به دادههای مؤسسه بینالمللی پژوهشهای صلح استکهلم (سیپری) گزارش داده که چین در سال گذشته بودجه نظامی خود را با افزایشی ۷.۴ درصدی به ۳۳۶ میلیارد دالر رسانده؛ رقمی که سیویکمین افزایش سالانه متوالی هزینههای دفاعی این کشور محسوب میشود. در مقابل، بودجه دفاعی جاپان حدود ۶۲ میلیارد دالر برآورد شده است.
این گزارش میافزاید که مقامهای جاپانی پیش از نشست پکن، نسبت به میزان پایبندی واشنگتن به تعهدات امنیتی خود دچار نگرانی شده بودند؛ بهویژه پس از آنکه ترامپ از بسته تسلیحاتی ۱۴ میلیارد دالری آمریکا برای تایوان بهعنوان «ابزار چانهزنی» با چین یاد کرد.
فایننشال تایمز پیشتر نیز فاش کرده بود که ایالات متحده احتمالاً تحویل ۴۰۰ موشک تاماهاوک به جاپان را که قرار بود بخشی از توان ضدحمله توکیو در برابر چین باشد به دلیل فشارهای ناشی از جنگ ایران به تعویق خواهد انداخت.
در همین حال، سفارت چین در آمریکا بدون اشاره مستقیم به جزئیات سخنان شی جینپینگ اعلام کرده که «نیروهای راستگرای جاپان» در تلاشاند بنیانهای صلح منطقهای را تضعیف کنند. این سفارتخانه تأکید کرده است که توکیو باید «سیاست نظامیسازی بیپروا» را متوقف کرده و به مسیر توسعه صلحآمیز بازگردد.
دفتر نخستوزیری جاپان تاکنون درباره جزئیات این تنش لفظی میان رهبران چین و آمریکا اظهار نظر رسمی نکرده است.
فایننشال تایمز: شی جینپینگ هنگام بحث درباره جاپان بر سر ترامپ فریاد زد


