خبرگزاری راسک: هبتالله آخندزاده، رهبر گروه طالبان، قانون جدیدی را با عنوان «قانون حفظ آثار جهادی» توشیح کرده است؛ قانونی که بر گردآوری، ثبت و نگهداری میراث جنگی این گروه، از جمله روایت حملات انتحاری، عملیاتهای نظامی و تجهیزات مورد استفاده در جنگهای دو دهه اخیر به شمول بمبهای بشکهای در موزیمها تأکید دارد.
بر اساس این قانون، نهادی به نام «ریاست عمومی حفظ آثار جهادی» در چارچوب وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان ایجاد شده که مسئولیت ثبت، آرشیف و انتشار آنچه «آثار مادی و معنوی جهاد» خوانده میشود را بر عهده خواهد داشت.
در متن قانون، دامنه این آثار گسترده تعریف شده و شامل سلاحها، تجهیزات نظامی، وسایط جنگی، مراکز وابسته به طالبان، اسناد و مکاتبات، و همچنین روایتهای شفاهی، خاطرات، اشعار، سرودها و داستانهای مرتبط با جنگ میشود.
این قانون همچنین بر مستندسازی حملات انتحاری، عملیاتهای جنگی و رویدادهای مرتبط با نبردهای بیست سال گذشته تأکید کرده و نهادهای ذیربط را موظف ساخته است تا آنچه طالبان از آن به عنوان «جنایات دشمن» یاد میکنند نیز ثبت و نگهداری شود.
در بخش دیگری از این قانون، بر ایجاد موزیمها و نمایشگاههای ویژه برای نگهداری آثار جنگی تأکید شده است. بر بنیاد این مقرره، تانکها، هلیکوپترها، توپخانه، وسایط نظامی و سایر تجهیزات باقیمانده از جنگ باید در معرض نمایش قرار گیرند و در صورت نبود نمونه اصلی، ساخت نمونههای مشابه نیز مجاز دانسته شده است.
همچنین وسایلی مانند سلاحهای سبک و سنگین، ماینها، موشک، بمبهای بشکهای، تلههای انفجاری، ریموتکنترولها و دیگر تجهیزات مورد استفاده در جنگ، از جمله مواردی هستند که باید ثبت و مستندسازی شوند. با این حال، قانون استفاده از تصاویر انسانها را در روند ثبت و نشر این آثار ممنوع کرده و حفظ آثار معنوی را تنها در قالب متن و صدا مجاز دانسته است.
این اقدام در شرایطی صورت میگیرد که طالبان پس از بازگشت به قدرت در سال ۲۰۲۱، بسیاری از قوانین و ساختارهای حقوقی نظام پیشین را کنار گذاشتند و در سالهای اخیر تلاش کردهاند روایت مورد نظر خود از جنگ افغانستان را از طریق نهادهای آموزشی، فرهنگی و رسانهای ترویج کنند. برگزاری نمایشگاههای موسوم به «آثار جهادی» در کابل، قندهار و شماری دیگر از استانها نیز بخشی از این روند بوده است.
این در حالی است که هزاران غیرنظامی، از جمله زنان و کودکان، خبرنگاران، فعالان مدنی و کارمندان دولتی در جریان دو دهه جنگ افغانستان در حملات و عملیاتهای منتسب به طالبان جان باختهاند. بخش قابل توجهی از این تلفات در نتیجه استفاده از همین سلاحها، مواد انفجاری و حملات انتحاری رخ داده است؛ رویدادهایی که اکنون طالبان در پی ثبت و مستندسازی آنها به عنوان بخشی از «آثار جهادی» خود هستند.
با این حال، منتقدان میگویند تمرکز بر ثبت و نمایش ابزارهای جنگی و روایت حملات انتحاری میتواند به جای تقویت فرهنگ صلح و آشتی ملی، به بازتولید روایتهای خشونتآمیز کمک کند. آنان معتقدند در کشوری که دههها از جنگ و ناامنی آسیب دیده، اولویت باید مستندسازی رنج قربانیان، ترویج همزیستی و حفظ حافظه جمعی از پیامدهای جنگ باشد، نه برجستهسازی ابزارها و تاکتیکهای خشونتآمیز.
طالبان: روایت حملات انتحاری مستندسازی میشود


