خبرگزاری راسک: برای بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، جنگی که امیدوار بود میراثش را تضمین کند اسرائیل و ایالات متحده در کنار هم به ایران حمله میکنند ممکن است به شکلی پایان یابد که آن میراث را لکهدار کند.
توافق چارچوبی که روز یکشنبه برای پایان دادن به جنگ اعلام شد، برخی از مهمترین چیزهایی را که اسرائیل میخواست در بر نمیگیرد.
متن کامل توافق هنوز منتشر نشده و اسرائیل مستقیماً در مذاکرات حضور نداشته است. اما جزئیات اولیه نشان میدهد که این توافق هیچ اقدامی برای مهار زرادخانه موشکهای بالستیک ایران یا قطع همکاری مالی با همپیمانان منطقهای آن مثل حزبالله در لبنان و حوثیها در یمن که با زرادخانه خودشان به اسرائیل حمله کردهاند انجام نمیدهد. این توافق حتی میتواند به ایران کمک کند این همپیمانان را با کاهش تحریمها تقویت کند؛ تحریمهایی که با رفعشان میلیاردها دالر به حسابهای بانکی ایران سرازیر خواهد شد.
در آنچه به محدود کردن برنامه هستهای ایران مربوط میشود موضوعی که برای اسرائیل از همه مهمتر و بزرگترین اولویت کارنامه نتانیاهو بوده شرایط توافق هنوز فاش نشده یا در جریان آتشبس شصتروزه توافقشده باید مذاکره شود. پرسشهایی درباره سرنوشت ذخایر اورانیوم با غنای بالای ایران و اینکه آیا این کشور میتواند به غنیسازی سوخت هستهای ادامه دهد همچنان بیپاسخ است.
همچنین، در حالی که مقامات اسرائیلی این را رد کردند، مقامات ایرانی روز یکشنبه گفتند که چارچوب توافق شامل توقف «عملیات نظامی در تمام جبههها، از جمله لبنان، با اثر فوری» میشود. این میتواند نبرد اسرائیل علیه حزبالله را محدود کند.
نتانیاهو در یک کنفرانس خبری شب دوشنبه گفت که اسرائیل در پی «حفظ آزادی عمل» خود برای اقدام علیه تهدیدات، از جمله در لبنان، خواهد بود. او گفت که اسرائیل دقیقاً همین کار را زودتر در همان روز انجام داده و چهار نفر را که به گفته وی تهدیدی برای سربازان اسرائیلی بودند کشته است.
وقتی از او پرسیده شد که آیا همین اصل درباره ایران هم اعمال میشود، گفت که متعهد به تضمین این است که این کشور هرگز تهدید هستهای برای اسرائیل نباشد، اما بیشتر توضیح نداد.
نتانیاهو تنها بهطور غیرمستقیم به هرگونه اختلاف نظر با ترامپ درباره توافق اشاره کرد و گفت که او و رئیسجمهور «اغلب همنظر هستند»، اما «مواردی هم هست که کمتر همنظریم.»
دیگران در دولتش صریحتر بودند. بتسالل اسموتریش، وزیر دارایی افراطی، روز دوشنبه زودتر در شبکههای اجتماعی نوشت: «توافق با ایران برای اسرائیل و کل جهان آزاد بد است. نقطه.»
بدتر از همه برای نتانیاهو که چند ماه دیگر با انتخاباتی روبهروست و در نظرسنجیها عقب است، ترامپ ارزشمندترین دارایی سیاسی رهبر اسرائیلی در هفتههای اخیر چندین بار او را بهطور علنی سرزنش کرده است.
در حالی که ترامپ رهبر جدید ایران مجتبی خامنهای را «عملگرا» ستوده، نتانیاهو را «دیوانه»، ناسپاس و فاقد قضاوت درست خوانده است.
یعقوب کاتز، تحلیلگر و یکی از بنیانگذاران گفتگوی خاورمیانه-آمریکا، گفت: «اشتباه راهبردی نتانیاهو این بود که نفهمید درست همانطور که ترامپ با توست، میتواند علیهت هم برگردد.»
روز یکشنبه، ترامپ واژه «دشوار» را به این فهرست توهینهایی افزود که نثار نتانیاهو کرده بود. این پس از آن اتفاق افتاد که ارتش اسرائیل دقیقاً در لحظهای که آمریکا داشت توافقش با ایران را نهایی میکرد آنچه را که یک هدف حزبالله در حومه بیروت، پایتخت لبنان، توصیف کرد در پاسخ به حمله حزبالله که دو سرباز اسرائیلی را زخمی کرده بود، مورد اصابت قرار داد.
در واقع، نتانیاهو به نظر میرسید که در یک دام افتاده بود.
اگر در آن لحظه از ضربه زدن به حزبالله خودداری میکرد، منتقدان رو به افزایشش از جمله در راست اسرائیلی قطعاً او را به اجازه دادن برای شکلگیری یک «معادله» جدید متهم میکردند: زدن بیروت به خاطر اتحاد ایران با حزبالله و عزم ترامپ برای بستن توافق با تهران میتوانست از نظر اسرائیل خط قرمز تلقی شود.
اما پیش رفتن با این حمله هم به همان اندازه برای نتانیاهو خطرناک بود. دو مقام دفاعی اسرائیل گفتند که فرماندهان ارشد نظامی نگرانیهایی مطرح کردند که یک حمله ممکن است ایران را وادار کند در پاسخ موشکهایی به اسرائیل شلیک کند و تشدید جدیدی از خشونت برانگیزد. آنها نگران بودند که اسرائیل متهم به تلاش برای خراب کردن توافق ایران و آمریکا درست در لحظهای که داشت به نتیجه میرسید بشود.
این حمله نتانیاهو را برای سومین هفته پیاپی در اختلاف با ترامپ بر سر آزادی اسرائیل در پاسخ به حملات حزبالله در لبنان قرار داد.
قابل توجه است که اسرائیل این حمله را با ایالات متحده هماهنگ یا مشورت نکرد؛ تنها لحظاتی پیش از شروع عملیات، ارتش آمریکا را مطلع ساخت. این را دو مقامی گفتند که برای بحث درباره مسائل امنیتی حساس خواستند ناشناس بمانند.
اگر هدف نتانیاهو واقعاً منفجر کردن توافق در حال انعقاد ایران و آمریکا بود، پیشبینی نکرد که ترامپ چقدر قاطعانه برای نجات آن تلاش خواهد کرد.
سه ساعت پس از اینکه اسرائیل اطلاعاتی به دست آورد که ایران دارد برای حمله موشکی به آن در اواخر روز یکشنبه آماده میشود، دو مقام دفاعی گفتند که اسرائیل متوجه شد ایران آن آمادهسازیها را متوقف کرده تا به ترامپ فرصتی برای آرام کردن وضعیت و بستن توافق بدهد.
اسرائیل اکنون در حال شمردن راههایی است که استراتژی بزرگ نتانیاهو علیه ایران در آنها شکست خورده است. و اسرائیلیها بهطور فزایندهای قانع شدهاند که این توافق توافق هستهای ۲۰۱۵ ایران را «در مقایسه کامل به نظر میرساند»، آنطور که بیوگراف نتانیاهو، بن کاسپیت، روز دوشنبه در روزنامه اسرائیلی معاریو نوشت.
نتانیاهو برای بیش از یک دهه پیوسته شرطبندیهایش را در پیگیری استراتژیاش علیه ایران بالا برده است. سخنرانی ۲۰۱۵ او در کنگره که توافق هستهای اوباما با ایران را محکوم کرد، با دههها دوحزبیت اسرائیلی شکست و نتانیاهو را از مذاکرات منزوی کرد. اتحادش با ترامپ دموکراتها را از خود بیگانه کرد؛ شمار رو به افزایشی از آنها در طول جنگ اسرائیل با حماس در غزه علیه اسرائیل برگشتند. جنگ با ایران و این تصور که اسرائیل آمریکا را به آن کشانده، جمهوریخواهان بسیاری را هم به آن ستون افزود.
با هدف بلندپروازانه سرنگون کردن رژیم ایران، جنگ اوج استراتژی بلندمدت نتانیاهو بود. اما نهایتاً نشان داد که ایران میتواند در برابر چیزی که بیش از همه از آن میترسید قدرت نظامی ارتش آمریکا دوام بیاورد. این را شیرا افرون، تحلیلگر موسسه رند گفت.
او گفت: «اسرائیل تمام اهرم فشارش را از دست داده و این هزینههای واقعی دارد. آمریکا میتواند کنار بکشد و برود. اما اسرائیل اینجا در منطقه است با ایرانی که فقط تهدیدآمیزتر شده.»
کاتز، تحلیلگر و سردبیر سابق جروزالمپست، گفت که نتیجه توافق ایران و آمریکا بازگشت به موضع راهبردی اسرائیل در منطقه پیش از حمله هفتم اکتبر ۲۰۲۳ به رهبری حماس است که جنگ در غزه را آغاز کرد.
کاتز گفت: «اگر روزی در آینده اطلاعاتی باشد که ایران دارد سلاح هستهای میسازد و اورانیوم با درجه نظامی غنی میکند، اسرائیل باید تنها عمل کند. دیگر نمیتوانیم به کسی تکیه کنیم.»
کاتز گفت که سه دشمن اصلی کنونی اسرائیل حماس در غزه، حزبالله در لبنان و ایران میتوانند با اقناع ادعا کنند که در درگیریهایشان با اسرائیل پیروز شدهاند.
«چون پیروزی برای آنها همیشه درباره بقا بود. چون هر سه هنوز تواناییهای نظامی دارند. و به خاطر مشروعیتی که به آنها اعطا شده.»
دشواری نتانیاهو در مدیریت رابطهاش با ترامپ در ناتوانی او در بیان علنی آنچه برخی اعضای ائتلاف راستگرای خودش روز دوشنبه میگفتند قابل مشاهده بود اینکه توافق ایران و آمریکا برای اسرائیل فاجعهبار است.
در کنفرانس خبری شب دوشنبه، رهبر اسرائیلی تنها کوچکترین اشارهای به کاستیهای توافق کرد. از جنگهای اسرائیل با ایران دفاع کرد و گفت که آنها «دولت اسرائیل را از نابودی نجات دادند.» اما افزود که «مبارزه» اسرائیل «تمام نشده.»
نیویورک تایمز: جنگی که قرار بود میراث نتانیاهو باشد، به شکست راهبردی او در برابر ایران انجامید
ما را دنبال کنید
مطالب مرتبط
- تبلیغات -
