خبرگزاری راسک: انتشار یادداشتی از سوی وحید عمر، مشاور ارشد روابط عامه و استراتژیک در حکومت پیشین افغانستان (جمهوریت)، درباره ماموریت فضایی سال ۱۹۸۸، موج جدیدی از واکنشها و انتقادات را در فضای رسانهای و شبکههای اجتماعی برانگیخته است. منتقدان و کارشناسان تاریخ معاصر، آقای عمر را متهم میکنند که با استفاده از ادبیات فنی و تکیه بر «روایتهای رسمی و مهندسیشده وقت»، سعی در سرپوش نهادن بر یکی از آشکارترین پروندههای تبعیض قومی و مداخله سیاسی در تاریخ معاصر کشور دارد.
وحید عمر، چهره رسانهای و سیاسی پشتونتبار که در دوران ریاستجمهوری حامد کرزی به عنوان سخنگو و در دوران محمد اشرف غنی به عنوان رئیس اداره ارتباطات عامه و استراتژیک ارگ فعالیت میکرد، اخیراً در صفحه فیسبوک خود یادداشتی منتشر کرده است. او در این نوشته تلاش دارد تعویض جنرال محمد دوران (خلبان زبده تاجیک) با عبدالاحد مومند (خلبان پشتون) را در آخرین لحظات پیش از پرواز، صرفاً یک «تصمیم فنی و پروتکل پزشکی» جلوه دهد.
با این حال، منتقدان میگویند سابقه سیاسی آقای عمر به عنوان یکی از مهندسان افکار عمومی در ساختارهای قومگرای حکومتهای گذشته، انگیزه او را در تطهیر این رویداد و دفاع از همتبارانش برملا میسازد.
وحید عمر در یادداشت خود ادعا کرده است که فضا جای معامله سیاسی نیست و جنرال دوران صرفاً به دلیل «حمله حاد آپاندیسیت» از پرواز بازمانده است. این ادعا در حالی مطرح میشود که اسناد متقن تاریخی و شهادت مستقیم فرماندهان ارشد آن ماموریت، کاملاً خلاف آن را اثبات میکند:
شهادت فرمانده عملیات: جنرال الکساندر لیاخوفسکی، فرمانده و فضانورد برجسته شوروی که مسئولیت مستقیم در این پروژه داشت، سالها پس از سقوط نظام، صراحتاً در یک فیلم مستند فاش کرد که دستور حذف جنرال دوران در آخرین ساعت از سوی کمیته مرکزی حزب کمونیست شوروی صادر شد.
فشار مستقیم رهبران کابل: بر اساس افشاگری لیاخوفسکی، مقامات وقت کابل (داکتر نجیبالله، سلیمان لایق و اسلم وطنجار) به مسکو فشار آوردند که پرواز یک تاجیک به عنوان نخستین فضانورد برای ساختار قدرت پشتون قابل قبول نیست و باید مومند جایگزین فرد شایستهتر شود.
منتقدان میپرسند چگونه وحید عمر که در آن زمان حضور نداشته، ادعای بیماری آپاندیس را فراتر از شهادت مستقیم و رسمی فرمانده شوروی مأموریت (لیاخوفسکی) میداند؟ این امر نشاندهنده تلاش آگاهانه برای تحریف حقیقت و بقای روایت جعلی حکومت وقت کابل است.
بر خلاف ادعای وحید عمر مبنی بر اینکه هر دو خلبان در شرایط یکسانی بودند، اسناد ارزیابی کمیسیون تخصصی مسکو نشان میدهد که:
۱. جنرال محمد دوران به عنوان فضانورد اصلی (نفر اول) انتخاب شده بود، زیرا از نظر ارشدیت نظامی، آمادگی رزمی و مسلکی و به ویژه تسلط کامل به زبان روسی، از عبدالاحد مومند (نفر پشتیبان) به مراتب واجد شرایطتر بود.
۲. پروژه فضایی شوروی در سال ۱۹۸۸، در آستانه خروج نظامی از افغانستان، بیشتر یک ابزار ژئوپلیتیک برای دامن زدن به اختلافات قومی میان نخبگان کابل و تضعیف انسجام ارتش بود تا یک ماموریت صرفاً علمی.
کاربران و ناظران سیاسی در واکنش به این یادداشت فیسبوکی تاکید کردهاند که تلاشِ چهرههایی چون وحید عمر برای “تکنیکال جلوه دادن” یک حذف سیاسی، ادامه همان سیاستهای حذفی گذشته است. به باور منتقدان، حقیقتِ دستکاری قومی در پرواز سال ۱۹۸۸ با توجیهات فیسبوکی و تمسک به شایعه بیماری آپاندیس پاک نخواهد شد و جنرال محمد دوران همواره به عنوان شایستهترین خلبانی که قربانی تعصبات ساختاری شد، در تاریخ هوانوردی افغانستان باقی خواهد ماند.
از بازیچه بودن در دستگاه قومگرای اشرف غنی تا تحریف تاریخ؛ تلاش وحید عمر برای پنهان کردن حذف ناعادلانه خلبان تاجیک
ما را دنبال کنید
مطالب مرتبط
- تبلیغات -
