خبرگزاری راسک: آنچه در روزهای اخیر در ظاهر به مجموعهای از حملات لفظی دونالد ترامپ علیه رهبران اروپایی شباهت داشت، اکنون بیش از هر زمان دیگری به نشانهای از یک گسست عمیقتر در روابط دو سوی اقیانوس اطلس تعبیر میشود؛ شکافی که میتواند بنیانهای شراکت راهبردی ایالات متحده و اروپا را وارد مرحلهای تازه کند.
پایگاه خبری آمریکایی اکسیوس در گزارشی به قلم «مایک زاپلر» مینویسد مقامهای دولت ترامپ بهطور فزایندهای از خودداری برخی دولتهای اروپایی برای همراهی با واشنگتن در جنگ علیه ایران بهعنوان دلیلی برای بازنگری در تعهدات امنیتی آمریکا نسبت به قاره اروپا یاد میکنند. در چنین فضایی، سفر «مارک روته» دبیرکل سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) به واشنگتن که قرار است فردا انجام شود، ممکن است به مهمترین دیدار او با ترامپ از زمان بازگشت رئیسجمهور آمریکا به قدرت تبدیل شود.
به نوشته اکسیوس، تنها طی چند روز در اواخر هفته گذشته، ترامپ و اعضای ارشد کابینهاش مجموعهای از اظهارات و مواضع را مطرح کردند که در بسیاری از پایتختهای اروپایی بهعنوان هشداری جدی درباره آینده روابط با واشنگتن تلقی شد.
ترامپ مدعی شد «جورجیا ملونی» نخستوزیر ایتالیا در جریان نشست گروه هفت از او خواسته است برای گرفتن عکس مشترک با وی وقت بگذارد. ملونی که تا همین اواخر از نزدیکترین شرکای سیاسی ترامپ در اروپا به شمار میرفت، این ادعا را «کاملاً ساختگی» توصیف کرد؛ واکنشی که به جدال لفظی کمسابقهای میان دو طرف در شبکههای اجتماعی انجامید.
در رخدادی دیگر، ترامپ خبر کنارهگیری «کیر استارمر» نخستوزیر بریتانیا را پیش از آنکه خود او بهطور رسمی اعلام کند، رسانهای ساخت. «رابرت پستون» روزنامهنگار شناختهشده بریتانیایی این اقدام را «افراطی، حتی بر اساس معیارهای شناختهشده ترامپ» توصیف کرد.
همزمان، «پیت هگست» وزیر دفاع آمریکا در نشست وزیران دفاع ناتو اعلام کرد واشنگتن یک ارزیابی ششماهه را آغاز خواهد کرد تا مشخص شود کدام کشورهای اروپایی سهم خود را در هزینههای دفاع جمعی پرداخت نمیکنند. او هشدار داد حضور نظامی آمریکا در کشورهایی که از نظر واشنگتن مسئولیتهای خود را انجام نمیدهند، کاهش خواهد یافت.
در همان روزها، ترامپ در گفتوگویی با «مارک کاپوتو» برای برنامه «نمایش اکسیوس» تصویری متفاوت از اولویتهای سیاست خارجی خود ارائه داد.
او «شی جینپینگ» رئیسجمهور چین را «فردی بسیار باهوش»، «نارندرا مودی» نخستوزیر هند را «رهبر بزرگی» توصیف کرد و درباره «ولادیمیر پوتین» رئیسجمهور روسیه گفت که اساساً نباید از گروه هشت کنار گذاشته میشد.
اکسیوس مینویسد این تضاد چشمگیر بود؛ در حالی که ترامپ رهبران کشورهای متحد آمریکا را هدف تمسخر و انتقاد قرار میداد، همزمان از رهبران قدرتهای رقیب به دلیل تواناییهای رهبری و هوش سیاسی آنان تمجید میکرد.
اگرچه چنین ادبیاتی در دوران نخست ریاستجمهوری ترامپ نیز سابقه داشت، اما آنچه امروز به این اختلافات ابعاد تازهای بخشیده، نارضایتی عمیق کاخ سفید از موضع اروپا در قبال جنگ ایران است.
به نوشته اکسیوس، برخی دولتهای اروپایی نهتنها از حمایت مستقیم از عملیات آمریکا علیه ایران خودداری کردند، بلکه در مواردی اجازه استفاده از پایگاهها و تأسیسات نظامی خود را نیز به نیروهای آمریکایی ندادند.
ترامپ در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» با اشاره مستقیم به ایتالیا نوشت: «آنها حتی اجازه استفاده از باندهای فرود و تأسیسات هوایی خود را به ما ندادند؛ موضوعی که مشکلات لجستیکی بزرگی ایجاد کرد. این در حالی است که ایالات متحده سالانه صدها میلیارد دالر برای دفاع از ایتالیا و دیگر متحدان به اصطلاح ناتو هزینه میکند.»
وزیر دفاع آمریکا و «مارکو روبیو» وزیر امور خارجه این کشور نیز انتقادهای مشابهی را متوجه کشورهایی چون اسپانیا، فرانسه و بریتانیا کردهاند.
هگست تأکید کرد: «ناتو باید یک خیابان دوطرفه باشد.»
روبیو نیز ماه گذشته پرسیده بود: «وقتی کشوری مانند اسپانیا اجازه استفاده از پایگاههایش را به ما نمیدهد، این سؤال مطرح میشود که اساساً چرا عضو ناتو است؟»
ترامپ: چرا باید از اروپا دفاع کنیم وقتی در جنگ ایران کنار آمریکا نایستاد؟


