اگر سرنگونی امارت کندهار یک ضرورت انکار ناپذیر است، تغییر نام افغانستان و کنار گذاشتن دو پرچم قومی نیز ضرورتی به مراتب انکار ناپذیرتر اند.
پرچم سه رنگ جمهوریت، نماد روایت هویت گرایان افغان است و پرچم سفید امارت، نماد روایت امت گرایان قوم افغان.
این دو پرچم، نماینده دو جریان قومی با دو رویکرد متفاوت؛ اما با یک هدف مشترک: حاکمیت بر سراسر جغرافیای خراسان/افغانستان؛ روایت هایی که دیگر اقوام این سرزمین، هیچ نقش و جایگاهی در آن ندارند.
مبارزه زیر این دو پرچم برای سایر اقوام؛ به همان اندازه بی معناست که کسی تمام شب در عروسی دیگران برای نان شب برقصد و خود را شاه مجلس تصور کند؛ اما در پایان، عروس را دیگری ببرد و سهم او تنها شکمی نان باشد!
بنابراین، هیچ تاجیک و هیچ فردی از اقوام غیر افغان نباید مرتکب چنین اشتباهی راهبردی شود و زیر پرچم هایی مبارزه کند که روایت هویتی و سیاسی او را نمایندگی نمی کنند.
کسانی که می‌گویند «ابتدا طالبان را سرنگون کنیم و پس از آن درباره نام، پرچم و سایر مسائل گفت‌وگو خواهیم کرد» یا خود را فریب می‌دهند یا دیگران را. وقتی کسانی از همین حالا که هنوز نه در زمین بوریا دارند و نه در آسمان ستاره، از بیم واکنش دیگران شهامت تغییر پرچم خود را ندارند؛ چه تضمینی وجود دارد که فردا، پس از رسیدن به قدرت، چنین شهامتی از خود نشان دهند؟
این چیزی جز تکرار یک نیرنگ سیاسی نیست؛ نیرنگی از جنس نیرنگ خلیل‌زاد و کرزی در تصویب قانون اساسی سال ۱۳۸۳.
تجربه‌ای که باید از آن درس گرفت، نه این که دوباره در دام آن افتاد.
به قول وطنی: «جنگی شدگار، سر شدگار!»
با وجود احترامی که برای جبهات مخالف طالبان قائلیم و مبارزات آنان دراین روزگار تیره و تار تاریخ ستایش می کنیم؛ اما در مسئله نام کشور و پرچم و هویت سیاسی، هیچ مجالی برای سکوت، تعارف و چشم پوشی وجود ندارد؛ حتی به اندازه یک درصد.
نام کشور، پرچم و روایت هویتی، موضوعاتی نیستند که بتوان آن‌ها را به فردای نامعلوم حواله داد. هر مبارزه‌ای که از آغاز، بر پایه روایت انحصارگرایانه و ابزارهای تاریخی سرکوب سایر اقوام بنا شود، نمی‌تواند نوید بخش آزادی و برابری برای همه شهروندان کشور باشد.
از همین رو، همه روایت‌های انحصارگرایانه، ابزارهای تاریخی سرکوب اقوام دیگر و نمادهایی که به تداوم سلطه قومی مشروعیت می‌بخشند، باید از همین آغاز کنار گذاشته شوند.
مبارزه‌ای نو، با روایتی نو؛ برای آینده‌ای مشترک، بر بنیاد هویت سیاسی تاریخی و بومی این جغرافیا که برابری سیاسی و حق تعیین سرنوشت همه باشندگان این سرزمین در آن پیشاپیش معلوم و تضمین باشد.
نویسنده: اولیا جلالی
