خبرگزاری راسک: با تسلط دوبارۀ گروه طالبان بر افغانستان در ماه اسد سال ۱۴۰۰، روند زندهگی برای میلیونها زن افغانستانی وارد تاریکترین فصل خود شد. نظام طالبانی که نه به انسانیت باور دارد و نه به حقوق اساسی بشر، با اعمال محدودیتهای سختگیرانه و زنستیزانه، پایههای دستاوردهای دو دهه گذشته را درهم کوبیده است. در میان این وضعیت ناگوار، پزشکان زن که زمانی بهمثابۀ نمادهای روشنی، استقلال و پیشرفت زنان در افغانستان یاد میشدند اکنون در زیر چتر سیاه طالبان به خاموشی و تهدید محکوم شدهاند. یکی از پزشکان زن که بهدلایل امنیتی نخواست نامش ذکر شود، در گفتوگو با وبسایت حقوقی JURIST پرده از وضعیت دردناک خود برداشت. این پزشک متخصص اعصاب و روان میگوید: «پس از فروپاشی جمهوریت، زندهگی من زیر و زبر شد. دیگر نه حس امنیت دارم، نه حس عزتنفس. کار کردن برایم به یک کابوس بدل شده است.» این سخنان تصویر تلخی از سرنوشت هزاران زن حرفهای را به نمایش میگذارد که اکنون اسیر سیاستهای زنستیزانۀ طالباناند؛ گروهی که بهجای حکومتداری، سرکوب و تحقیر را سرمشق قرار داده است.
طالبان، با منع آموزش برای زنان و دختران در رشتۀ مامایی، نرسنگ و سایر علوم طبی، نهتنها مسیر پیشرفت را به روی زنان بستهاند، بلکه دسترسی میلیونها زن افغانستانی به خدمات صحی اولیه را نیز به مخاطره انداختهاند. به گفتۀ پزشک یادشده، «طالبان با این کار خود عملاً میخواهند زنان را از هر نوع مشارکت اجتماعی حذف کنند. آنان نه تنها حق تحصیل، بلکه حق نفس کشیدن آزاد را هم از ما گرفتهاند.» این سیاست، چیزی نیست جز آپارتاید جنسیتی در پوشش دین و سنت، آنهم توسط گروهی که نه مشروعیت دارد و نه فهم. در مناطق دوردست و روستایی، اوضاع حتی از این هم وخیمتر است. طالبان با ممانعت از فعالیتهای پزشکان زن، باعث افزایش مرگومیر مادران در هنگام ولادت شدهاند. زنان مجبورند در خانه و بدون حضور متخصص، وضع حمل کنند؛ شرایطی که جان هزاران مادر و نوزاد را به خطر انداخته است. سازمان ملل و نهادهای بینالمللی بارها هشدار دادهاند که این وضعیت فاجعهبار است، اما طالبان با بیاعتنایی کامل، همچنان به سیاستهای نابودگر خود ادامه میدهند.
در کنار تهدیدهای مستقیم، پزشکان زن با موجی از خاموشسازی و سرکوب روانی نیز روبهرو هستند. بسیاری از آنها، بهویژه در مراکز شهری چون کابل، هرات و بلخ، تحت نظر استخبارات طالبان قرار دارند و کوچکترین سخن انتقادی میتواند به بازداشت، شکنجه و یا حذف فزیکیشان بیانجامد. یکی از پزشکان در این زمینه گفته است: «ما مثل سایه زندهگی میکنیم. نمیتوانیم اعتراض کنیم، نمیتوانیم سخن بگوییم. طالبان حتی از حضور یک زن آگاه و مستقل میترسند.» با وجود اینهمه فشار، زنان افغانستانی، بهویژه قشر تحصیلکرده و حرفهای، تسلیم نشدهاند. آنان با استفاده از ابزارهای دیجیتال، آموزش آنلاین و شبکههای پنهانی، تلاش دارند زندهگی علمی و حرفهایشان را زنده نگه دارند. به گفتۀ یکی از این پزشکان: «ما زنان خاموش نیستیم، سرکوب شدهایم اما هنوز زندهایم. صدای ما شاید خفه شده باشد، اما خاموش نشده است.»
سیاستهای طالبان در برابر زنان، چهره واقعی این گروه را برای دنیا آشکار ساخته است. جهانیان باید بدانند که طالبان نه تنها دشمن زنان، بلکه دشمن انسانیت، ترقی و زندهگیاند. ادامه کمکهای بینالمللی به این گروه، بدون هیچ نوع فشار سیاسی یا شرطگذاری حقوق بشری، چیزی جز مشروعیت بخشیدن به آپارتاید جنسیتی نیست. جهان نباید در برابر زندهگی خاموش پزشکان زن افغانستانی بیتفاوت بماند. این زنان نهتنها قربانیاند، بلکه مبارزانیاند که در تاریکی میدرخشند و شایستهاند تا صدایشان شنیده شود.
پزشکان زن در افغانستان: از نمادهای پیشرفت تا قربانیان نظام طالبانی
طالبان بازی شطرنج را «حرام» اعلام کرده و فدراسیون شطرنج افغانستان را تعطیل کردند
زمری سالنگی، به دلیل مشکلات اقتصادی در بازار کابل کراچیداری میکند
قاضی فدرال دولت ترامپ را به از سرگیری رسیدگی به ۱۲ هزار پرونده پناهجویی موظف کرد
