خبرگزاری راسک: دولت آمریکا روز چهارشنبه، ۲۷ جوزا/خرداد، متن رسمی یادداشت تفاهمی را که در آخر هفته گذشته با جمهوری اسلامی ایران به امضای الکترونیکی رسیده بود، منتشر کرد. به گزارش شبکه سیانان، یک مقام ارشد دولت آمریکا این سند ۱۴ مادهای را که با نام «یادداشت تفاهم اسلامآباد میان ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران» نامگذاری شده، برای خبرنگاران قرائت کرد. این سند برخی محدودیتهای مالی علیه ایران را کاهش میدهد و انتظارات طرفین را برای مذاکرات فنی آینده درباره برنامه هستهای ایران مشخص میکند.
پیش از این، نسخهای از این پیشنویس توسط بلومبرگ و سیانان منتشر شده بود، اما به گفته منابع آگاه، خبرگزاری نیمهرسمی تسنیم نسخههای درز کرده را نادرست خوانده و کاخ سفید نیز اعلام کرده بود متن منتشرشده با محتوای واقعی یادداشت تفاهم همخوانی ندارد. بر اساس گزارش تایم، ساعاتی پس از انتشار یک نسخه قدیمی این توافق در برخی رسانهها، مقام ارشد دولت آمریکا متن نهایی را قرائت کرد.
به گزارش هیل، تفاوت اصلی میان پیشنویس درزکرده و متن نهایی، گنجاندن یک «حداقل روش فنی» برای خنثیسازی ذخایر اورانیوم بسیار غنیشده ایران است؛ روشی که بر اساس آن، این ماده با درجه نزدیک به سلاح، تحت نظارت آژانس بینالمللی انرژی اتمی، در همان محل با مواد با غنای پایینتر رقیقسازی خواهد شد بندی که در پیشنویس قبلی وجود نداشت. تفاوت دیگر مربوط به بازگشایی تنگه هرمز است: متن نهایی تصریح میکند کشتیهای تجاری برای مدت ۶۰ روز، بدون پرداخت هیچ عوارضی، اجازه عبور از این تنگه را خواهند داشت.
بر اساس متن منتشرشده، این یادداشت تفاهم پایان فوری و دائمی عملیات نظامی را در تمام جبههها از جمله در لبنان، جایی که اسرائیل به دنبال از میان بردن قدرت حزبالله بوده اعلام میکند. به نوشته نشریه هیل، همین بند میتواند تنش میان دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل که از مذاکرات مستقیم آمریکا و ایران کنار گذاشته شده، را تشدید کند؛ بهویژه آنکه اسرائیل پیشتر اعلام کرده بود نیروهایش را از مناطق مرزی لبنان خارج نخواهد کرد.
در حوزه نظامی و دریایی، طرفین توافق کردهاند ظرف ۳۰ روز پس از امضا، تردد کشتیها در تنگه هرمز به سطح پیش از جنگ بازگردد. آمریکا متعهد شده محاصره دریایی خود را بیدرنگ لغو کند، در حالیکه ایران باید موانع فنی و میدانهای مین در این آبراه را پاکسازی کند.
در بخش اقتصادی، بر اساس این سند، آمریکا همراه با شرکای منطقهای خود، تأمین مالی حداقل ۳۰۰ میلیارد دالر برای صندوق بازسازی ایران را تضمین خواهد کرد؛ هرچند به گزارش هیل، ترامپ روز چهارشنبه گفته است آمریکا خودش در این صندوق مشارکت مالی نخواهد داشت، اما نمیتواند سایر کشورها را از سرمایهگذاری در ایران بازدارد. سازوکار اجرایی این طرح نیز در چارچوب توافق نهایی مشخص خواهد شد.
موضوع پرونده هستهای ایران، حساسترین بخش این سند به شمار میرود. توافق صراحتاً ایران را از غنیسازی اورانیوم منع نمیکند و در عوض «وضعیت موجود» برنامه هستهای این کشور را حفظ میکند، اما سرنوشت ذخایر اورانیوم با درجه نزدیک به سلاح به توافق نهایی موکول شده است. به نوشته هیل، جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، همین هفته گفته بود دسترسی ایران به داراییهای مسدودشدهاش به تمایل تهران برای دادن امتیازات کلیدی بستگی دارد؛ هرچند گزارشها نشان میدهد دو طرف در اصل بر سر یک دوره تعلیق موقت غنیسازی به توافق رسیدهاند، اما هنوز بر سر مدت آن چانه میزنند.
در بخش تحریمها، اگرچه لغو کامل تحریمها به توافق نهایی موکول شده، اما واشنگتن متعهد شده بلافاصله گامهایی برای از سرگیری صادرات نفت ایران به بازارهای جهانی بردارد؛ بر اساس متن، وزارت خزانهداری آمریکا مجوزهای لازم برای صادرات نفت خام، محصولات پتروشیمی و خدمات بانکی و بیمه مرتبط را صادر خواهد کرد.
به گزارش بلومبرگ، قرار است این یادداشت تفاهم روز جمعه (۱۹ جون) در سوئیس بهطور رسمی امضا شود؛ اقدامی که دوره ۶۰ روزهای از مذاکرات را برای پایان قطعی جنگ و تعیین محدودیتهای سختگیرانهتر بر برنامه هستهای ایران آغاز خواهد کرد. شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، اعلام کرده در فاصله تا امضای رسمی، نشستهای «پیش از اجرا» میان طرفین برگزار خواهد شد.
به نوشته سیبیاسنیوز، مقامهای ارشد آمریکایی گفتهاند ترامپ و مذاکرهکننده ارشد ایرانی از پیش، بهصورت دیجیتال، این سند را امضا کردهاند، اما هم تهران و هم اسرائیل پیش از برگزاری مراسم رسمی امضا، نسبت به برخی بندهای آن واکنشهای محتاطانه نشان دادهاند.
آمریکا متن رسمی یادداشت تفاهم ۱۴ مادهای با ایران را منتشر کرد


