نویسنده: لوک کافی
خبرگزاری راسک: در حالیکه هزاران شهروند افغانستانی که طی بیست سال گذشته در کنار نیروهای امریکایی فعالیت کرده و جانشان را به خطر انداختهاند، هنوز در انتظار کمک وعدهدادهشدهاند، نشریه معتبر آمریکایی «دیهیل» گزارش داده است که دفتر ویژه رسیدگی به اسکان مجدد این افراد، قرار است از اول ماه جولای بسته شود. در همین حال، وزارت امنیت داخلی ایالات متحده نیز تصمیم گرفته است وضعیت محافظتی موقت (TPS) را برای حدود ۱۰ هزار شهروند افغانستانی که پس از تسلط طالبان در سال ۲۰۲۱ به امریکا پناه برده بودند، لغو کند. براساس این تصمیم، آنان باید تا چهاردهم جولای خاک امریکا را ترک کنند؛ در حالیکه بیشتر این افراد در صف طولانی دریافت ویزای مهاجرت ویژه (SIV) قرار دارند ویزهای که در بدل همکاریشان با نیروهای امریکایی وعده شده بود.
وزیر امنیت داخلی امریکا، خانم کریستی نوم، دلیل این تصمیم را «بهبود وضعیت امنیتی و ثبات اقتصادی» در افغانستان عنوان کرده، اما تنها چند روز پس از این سخنان، وزارت خارجه امریکا افغانستان را بهدلیل تهدید فزاینده تروریزم در فهرست ممنوعالسفر قرار داد. این تناقض، باور به ادعای بهبود اوضاع در افغانستان را بهشدت زیر سؤال میبرد. واقعیت آن است که افغانستان در وضعیت وخیم اقتصادی و انسانی قرار دارد. گروه القاعده در سراسر کشور دوباره فعال شده و براساس گزارش سازمان ملل، افغانستان اکنون «محیطی مناسب» برای رشد و تحکیم این گروه محسوب میشود. همزمان، شاخه خراسان گروه داعش نیز بیش از هر زمان دیگر قدرت گرفته است.
زنان و دختران افغانستانی بهصورت سیستماتیک از حقوق انسانی محروم شدهاند؛ آموزش دختران پس از صنف ششم ممنوع است، زنان از کار منع شدهاند و بدون محرم شرعی اجازه خروج از خانه ندارند. اقلیتهای قومی و مذهبی مورد تبعیض و آزار قرار میگیرند و طالبان همچنان در پی بازداشت و حذف کسانیاند که با امریکا همکاری کرده بودند. ادعای امنیت در چنین وضعیتی، چیزی جز تحریف واقعیت نیست. خروج نظامی امریکا از افغانستان ریشه در توافقنامهای دارد که دولت دونالد ترامپ در فبروری ۲۰۲۰ با طالبان امضا کرد؛ توافقی که راه را برای خروج کامل نیروها تا می ۲۰۲۱ هموار ساخت. جو بایدن، رئیسجمهور بعدی امریکا، میتوانست این توافق را متوقف کند اما چنین نکرد. با خروج شتابزده نیروهای خارجی، طالبان در ۱۵ آگست ۲۰۲۱ کابل را تصرف کردند و قدرتی فراتر از سال ۲۰۰۱ بهدست آوردند. مسئولیت این فاجعه، هم متوجه ترامپ است و هم بایدن.
در جریان آن خروج شتابزده، حدود ۷ میلیارد دالر تجهیزات نظامی در افغانستان باقی ماند که اکنون در اختیار طالبان است یا به بازار سیاه راه یافته است. اما هزینه مهمتر، هزینه اخلاقی است: ایالات متحده هزاران شهروند افغانستانی را که بهعنوان ترجمان، انجنیر، داکتر و مشاور در کنار نیروهای امریکایی کار کردند، به حال خود رها کرد. برای این افراد، بازگشت طالبان تنها تغییر یک حکومت نیست، بلکه بهمعنای تهدید مستقیم زندگی است. در گزارش آمده است که اشتباه بزرگ آن است که سرنوشت این افراد را در قالب مناقشات مهاجرتی داخلی ایالات متحده تعریف کنیم. حمایت از این شهروندان نهتنها یک تعهد اخلاقی، بلکه یک ضرورت راهبردی برای آینده سیاست خارجی امریکا در آسیای جنوبی و مرکزی است.
چهار دلیل عمده وجود دارد که نشان میدهد حمایت از همکاران افغانستانی امریکا تصمیمی عاقلانه است:
نخست، وفا به وعدههای گذشته امریکا، پیامی روشن برای متحدان آینده است. اگر امریکا شرکای خود را پس از پایان جنگها تنها بگذارد، در مأموریتهای آینده هیچ همکار محلی حاضر به پذیرش آن خطر نخواهد شد. دوم، بسیاری از مهاجران افغانستانی در امریکا متخصصانی هستند که تجربه و مهارت زبانشناسی و فرهنگی دارند. توقف آموزش زبان پشتو در نهادهای نظامی امریکا در سال ۲۰۲۳، اهمیت حضور این افراد را دوچندان کرده است.
سوم، این افراد میتوانند در آینده در بازسازی افغانستانِ پس از طالبان نقش کلیدی ایفا کنند؛ چنانکه پس از سال ۲۰۰۱، دیاسپورای افغانستانی در شکلدهی ساختارهای دولتی و مدنی نقش پررنگی داشت. چهارم، آنان از طریق حواله پول به خانوادههایشان در افغانستان، کمکهای بشری مؤثری فراهم میسازند. براساس آمار سال ۲۰۱۹، این کمکها ۴.۴ درصد تولید ناخالص داخلی افغانستان را تشکیل میداد و اکنون نیز بهرغم تحریمها، خزانهداری امریکا اجازه ادامه این روند را داده است.
در پایان، نویسنده بر بُعد اخلاقی این تصمیم تأکید میورزد و مینویسد: میزان وفاداری یک ملت به ارزشهایش، در نحوه رفتار با متحدان آسیبپذیرش نمایان میشود. کسانی که برای امریکا جنگیدهاند، اکنون نباید قربانی فراموشی شوند.
ترامپ که روند خروج را آغاز کرد و حالا دوباره فرصت حکمرانی یافته، میتواند اشتباه گذشته را جبران کند. او باید فرمان پایان وضعیت محافظتی موقت را لغو کرده و بهجای اخراج این افراد، روند بررسی ویزهها و اسکان مجدد را تسریع نماید. این تصمیم نهتنها انسانی، بلکه ضروری برای آینده امریکا است.
رها کردن همکاران افغانستانی، اشتباهی اخلاقی و استراتیژیک است
